002 economie en loon

terug naar: inhoud

economie en loon
002

Economie een moeilijk onderwerp?
Dat valt heus wel mee.
Economie niet eenduidig?
Dat komt omdat er strijdige belangen zijn.
En iedere belanghebbende geeft een voorstelling van zaken die hem het gunstigst uitkomt. Daarom is het gevaarlijk de discussie over economie over te laten aan anderen en op goed vertrouwen te aanvaarden wat anderen daarover bedisselen.
De werkenden en uitkeringsgerechtigden in Nederland worden kort gehouden met politieke mythes en een gekleurde voorstelling van de economische ontwikkelingen.

De economische propaganda die dagelijks over ons wordt uitgestort, is heel vaak misleiding. Dat tegen de ontwikkeling in de economie ook anders is aan te kijken, is makkelijk aan te tonen. Door openbare gegevens op een andere manier naast elkaar te zetten, ontstaat er een heel ander beeld van dezelfde economie. Dat kost wel wat werk, waar niet iedereen aan toe komt. Daarom biedt het 1 Mei Komitee deze verzameling stukjes aan. Om de vertekening aan te geven die in de gebruikelijke propaganda van ondernemers en regering voorkomt.
Dit is geen cursus economie. Om sterk te staan tegenover werkgevers en in andere discussies over de economie zijn argumenten nodig. Die argumenten zijn hier te vinden.

Het is waar, we geven veel cijfers. Niets om bang voor te zijn.
Het is bedoeld om inzicht te geven in de werkelijke stand van zaken. En daarbij, op cijfers wordt gestuurd. In het bedrijf en in de politiek. Of die cijfers nu juist zijn of niet. Probeer daarom steeds te bedenken wat cijfers voorstellen, hoe ze in het dagelijks leven te herkennen zijn.

Nederland is een rijk land. Maar de welvaart wordt niet gelijk verdeeld over werkenden, overheid en bedrijven. Het grootste deel van de groei wordt door de overheid ingepikt.

1. loonmatiging, in 2000
Waarmee de overheid verdient aan de bevolking? Met belastingen.
De welvaart stijgt ieder jaar. Dan zou je denken: met toenemende welvaart zullen de werkenden er op den duur vanzelf wel beter van worden? Mis. De werkenden krijgen een steeds kleiner deel van de welvaart.
2. verdeling van de groei
Nou ja, maar de bedrijven klagen over steeds hogere loonkosten. Dan gaan de lonen toch vooruit? In euro's meestal wel, maar veel minder dan redelijk en mogelijk is.
3. loonachterstand
Is het eigenlijk wel waar dat er in vorige jaren meer loon gevraagd kon worden? Jazeker.
4. verloren loonruimte
En erger nog: de bedrijven betalen veel meer loon dan dat er in de cao’s werd vastgelegd. De loonruimte is dus veel groter dan ons wordt voorgehouden.
46. cao loon en gemaakte loonkosten
Het verhaal dat de lonen in Nederland sneller stijgen dan in het concurrerend buitenland, is helemaal niet waar: onze lonen blijven juist achter.
45. loonsom stijging
Ook ondernemers en onverdachte instituten geven dat gewoon toe. Verhalen dat de loonhoogte in Nederland verplaatsing van werkgelegenheid naar het buitenland noodzakelijk maakt, is alleen bangmakerij.
32. concurrentiepositie
De loonsverhogingen gaan voor een groot deel verloren door koopkrachtverlies. Nu is er ieder jaar koopkrachtverlies door inflatie, dat wordt toch wel gecompenseerd? Nee, zelfs dat niet.
33. inflatie
Relatief, naar koopkracht, gaat de cao beloning er vaak zelfs op achteruit.
5. koopkracht en loon
Er moest jaren terug loon ingeleverd worden opdat de bedrijven meer winst gingen maken. En die winst kon dan weer geïnvesteerd worden. Is dat dan wel gelukt? Nee, natuurlijk niet, want zo werkt dat niet in een economie met open kapitaalmarkt.
6. kapitaalinkomen en investering
Meer winst, ja. Meer investeren in Nederland, nee.
7. minder loon = meer winst = meer werk?
Een groot deel van de in Nederland gemaakte winsten gaat het land uit, zonder bij te dragen aan de Nederlandse werkgelegenheid. Als het kapitaal dat nu het land uitgaat in Nederland geïnvesteerd zou zijn, zou in Nederland een veel duurzamer werkgelegenheid geschapen worden. En daarmee ook een beter gegarandeerde welvaart. Bij een open kapitaal markt leidt loonmatiging nooit noodzakelijkerwijs tot hogere investeringen in Nederland. In de praktijk wel tot kapitaalvlucht.
8. winst en kapitaalexport
Nu wordt er toch gezegd dat loonmatiging nodig is om de economische groei vast te houden. Dan moeten we eerst eens kijken waarvan de economische groei in Nederland echt afhankelijk is.
9. waar komt de groei vandaan
Dus het ligt andersom dan steeds beweerd wordt? De economie kan alleen groeien als er meer besteed wordt, dus als de loonsom toeneemt? De redding van de economie is juist meer loon? Ja, maar dat loon moet je dan wel opeisen.
10. economische groei afhankelijk van consumptie
Leuk geprobeerd, maar is dat wel te betalen? Zeker wel. Kijk maar hoe sterk de winsten gestegen zijn sinds 1968.
11. nettowinst Nederland
Bij een rechtvaardiger verdeling tussen loon en winst zijn veel hogere cao lonen dus best te betalen voor de bedrijven. Nederland is veel rijker dan de meeste mensen beseffen. Maar hoe hoog liggen de winsten de laatste jaren precies? Die schatting is ook best te maken.
12. hoeveel winst wordt er gemaakt?
Nou, maar dan is dus toch de werkgelegenheid geholpen? Een beetje maar. Allereerst en bovenal is de winstgevendheid gediend. Tegen een wel heel groot offer van de werkenden!
13. de schade van het Akkoord van Wassenaar
Stel eens dat de lonen vanaf 1982 evenveel waren vooruitgegaan als de winsten, hoe zouden dan de lonen in 2007 eruit zien?
35. loon 1982 - 2007
Er zijn nog meer trucs om te profiteren van de inzet van werkenden.
53. zwerfkapitaal
Toch beweren werkgevers steeds weer dat de winstquote achteruit gaat. Is dat waar? Nee, dat is nu zo’n misleiding.
31. winstquote
Als we de cijfers die de ondernemingen zelf geven bij elkaar optellen, blijkt de Nederlandse economie steeds winstgevender te worden.
14. hoe winstgevend is Nederland?
Nou, gaan de winsten vooruit, is dat dan zo erg? Ja, omdat de winstgroei opgebracht wordt door de werkenden, die dan vervolgens met een fooi zijn afgescheept. Al jaren stijgen de winsten veel en veel harder dan het cao loon.
15. winst en loon
Ja, maar hoger loon jaagt toch de inflatie op? Het is maar wiens standpunt je verdedigd. In eerste instantie jagen prijsverhogingen de inflatie op. Kijk maar eens waardoor de inflatie wordt veroorzaakt.
16. veroorzakers van de inflatie
En dan nog wat. Inflatie betekent dat het geld minder waard wordt. Dan is het reuze handig om wel cao verhogingen toe te staan, maar die lager te houden dan de inflatie. Daarmee verandert een ogenschijnlijke loonsverhoging in loonsverlaging. Dus: wordt inflatie effectief bestreden? Nee.
41. inflatie bestrijding
Ondanks de hoogconjunctuur van 1997 tot 2000 is toen de loonmatiging gewoon doorgezet? Ja.
En tijdens de laagconjunctuur in 2002 ook. Een regeringsrapport is daar zeer behulpzaam bij. Prominente lieden verspreiden bewust onwaarheden om de lonen laag te houden.
17. stelen van het personeel
De ruimte voor hoger loon is er. Dat weten de top managers heel goed. Zelf profiteren ze daar grandioos van.
20. waarom moeilijk doen over meer loon
Sommige beslissers genieten een ongekende loonsverhoging.
19. forse loonsverhoging, normale zaak
De vooruitgang in deze groep als geheel is ieder jaar weer veel groter dan voor cao afhankelijken
18. loonvorming werkelijkheid
En zelfs als ze er een potje van hebben gemaakt, krijgen top managers bij hun afscheid nogeens tientallen jaarlonen op de werkvloer als troostprijs mee.
50. vertrekpremies en startgelden
Tot nog toe gaat het steeds over de marktsector. Hoe ligt het nu bij de (semi-)overheid? De regering heeft een periode van vele meevallers achter de rug gehad.
21. meevallers
Daaruit kan best een betere cao betaald worden: 1% loonsverhoging kost in 2001 nog geen 1 miljard euro.
36. cao overheid
En als de uitbundige groei van de economie nu even voorbij is en de groei weer op een gemiddeld nivo terugkomt, moet dan evengoed meer cao loon geëist worden? Natuurlijk, want er is in de afgelopen jaren een reusachtige achterstand opgelopen.
22. scheve inkomensverhoudingen
In sommige jaren gingen de lonen achteruit, want er werd koopkracht ingeleverd.
44. cao laatste jaar
Zelfs de pensioenen worden niet gespaard.
48. pensioenroof
Maar, als de schade van loonmatiging dan zo voor de hand ligt, waarom laten de vakbonden dan niet hun tanden zien? Het Nederlands politiek bestel kent al ruim een halve eeuw het overleg van de ‘sociale partners’.
43. het vakbondstientje
Sorry hoor, zouden de vakcentrales zo dom zijn dat zij zich hebben laten inpakken? Dom niet. Ze hebben wel een akkoord gesloten met de werkgevers. Daar zijn de vakcentrales politiek aan gebonden.
47. sociaal akkoord
De werkgevers niet.
24. werkgevers en centraal akkoord
En de regering wat doet die? Die steunt in loonkwesties altijd de bedrijven. Die vertelt bijvoorbeeld dat de Nederlandse economie achterblijft bij buurlanden. Ook al is dat niet waar.
37. economische groei EU landen
Of de regering voert zelf met haar voorspel buro’s een propaganda tot loonmatiging, waarvan pas jaren later wordt erkend dat de cijfers niet klopten.
29. voorspelling of volksverlakkerij
Die voorspel buro’s leveren wel meer politiek stuntwerk.
30. de kosten van arbeid en kapitaal
In de open markt economie heeft de regering alle invloed op de economie uit handen gegeven. Dus hebben de ondernemers het politieke initiatief.
25. loonmatiging propaganda
En die positie buiten ze volledig uit.
26. misbruik
Ook onwaarheden worden niet geschuwd.
39. winstgevendheid industrie
De onwaarschijnlijkste smoezen worden gebruikt om argeloze mensen op het verkeerde been te zetten.
38. conjunctuur golven in de USA en EU landen
Van subsidie aan ondernemers wordt zelfs gesteld dat zoiets vooral in het belang is van de werkenden.
42. werkgelegenheid
Rond iedere regeringsformatie wordt zware druk uitgeoefend om bovenal het ondernemersbelang te dienen. Niet moeilijk, want ministerabele figuren uit de middenpartijen blijken daar zelf al van overtuigd te zijn. Via belastingen is er inkomensoverdracht van de werkenden naar de ondernemers.
40. loonmatigen als verslaving
Voor het geval dat een zwakke regering er niet uitkomt, staat er nog altijd een vervanging in de startblokken.
51. wie heeft de macht
Als de vakcentrales weten dat regering en bedrijven dezelfde tegenstander zijn, dan stellen ze zich nu zeker wel hard op om in ieder geval koopkracht handhaving voor hun leden af te dwingen?
34. cao eisen en resultaat FNV
Was dat maar waar.
27. de nieuwe cao ronde
Als dat nou zo zit, waarom lees of hoor je dit verhaal dan nergens anders? Ach, dit verhaal is wel vaker te lezen of te horen, maar meestal bij stukjes en beetjes. En het valt niet zo op door de voortdurende herhaling van de ondernemers propaganda.
28. ondernemers propaganda

dec-07