terug naar: economie en loon, een handleiding of naar inhoud

loonmatiging in 2000
propaganda en werkelijkheid                                                               1

In 2000 werd er een stevige propaganda gevoerd dat in de voorbije jaren de groei van de economie vooral bij de werkenden was terecht gekomen. De ondernemers waren daardoor veel tekort gekomen. Dat is niet eerlijk, en daarom zou loonmatiging hard nodig zijn. Met onmiddellijke ingang. Vooral vanuit de SER en Stichting van de Arbeid kwamen dat soort geluiden. Gaan we kijken of hun verhaal klopt.

welvaart
Het nationaal inkomen (NI) is te zien als de nationale welvaart voor de arbeid en voor de staat. De groei van dit NI geeft aan dat het goed gaat met de economie. Nu gaat het er nog om waar die toenemende welvaart terecht komt.
Het cijfer voor arbeid (‘huishoudens’ of ‘gezinnen’ in CPB taal) is het totaal van de hele bevolking aan lonen, inkomens en uitkeringen. Minimumloners, modaalloners en het snel groeiend aantal miljonairs, alles bij elkaar. Het cijfer voor overheid betreft alle inkomsten van de overheid, vooral uit belasting, maar ook verkoop van grond, rechten, accijnzen en privatisering van overheidsbedrijven.

Voor bedrijven ligt het anders. Om te beginnen: de bedrijven die Nederland economisch domineren, zijn multinationals. Die halen hun winst maar voor een klein deel uit aktiviteiten in Nederland, voor een veel groter deel in het buitenland, ze hebben dus veel minder met de inkomensverdeling in Nederland te maken. En op buitenlandse bezigheden die in dollars werden afgerekend, maakten die bedrijven tot in 2003 heel hoge winsten door om te wisselen naar euro’s. Dat kwam door de wisselkoers: de dollar was toen nog veel waard in euro’s. De winst van de 25 grootste bedrijven, verhandeld op de Amsterdamse aandelen-beurs, nam van september 1999 op september 2000 met 70% toe. (12 winst in Nederland)

De ondernemers vinden de winstquote veel belangrijker. Die verhouding tussen winst en de omvang van de economie bevond zich op het niet eerder vertoonde nivo van 14% en hoger.
(14 hoe winstgevend is Nederland)
Dat blijkt niet uit de tabel aan het eind van dit stuk, want die tabel gaat alleen over wie of wat uitsluitend afhankelijk is van de economie  in Nederland. De welvaart voor multinationale bedrijven -daarbij ook de niet op de aandelenbeurs genoteerde- is zeker niet alleen van de groei van de economie in Nederland afhankelijk. De welvaart van verreweg de meeste kleinere bedrijven juist wel.

verdeling
In de  8 jaar tot 2001 is de welvaart stevig gegroeid: 3,5% tot 8% per jaar!


 

In 1993 namen de bedrijven  f 48.000 miljoen van de welvaart tot zich, in 2000 een stuk meer: f 74.000 miljoen. Toch is het aandeel van bedrijven in de nationale inkomensverdeling zowel in 1993 als 2000 hetzelfde: 9%. Maar er zijn ook jaren van 10% en zelfs 12% geweest.
Dus de bedrijven hebben zeker wel hun deel en ook iets meer dan dat van de groei van de welvaart tot zich genomen.

Kijken we naar de arbeid:

Wat blijkt?
Het aandeel van de arbeid in de nationale inkomensverdeling is achteruit gegaan!
Van  81% in 1993 naar 75% in 2000.
De propaganda van werkgevers, regering, de SER en Stichting van de Arbeid klopt dus niet. Toch, hun offensief tot loonmatiging leidde tot verlaging van de koopkracht van de werkenden. En daarmee tot verarming, nog wel in jaren van uitbundige economische groei.

(5 loon en koopkracht)

Waar is de groei van de welvaart dan gebleven?
De overheid nam in 1993 9% van het nationaal inkomen tot zich, in 2000 is dat al 15% geworden, in absolute getallen is het aandeel van de staat dik verdubbeld!
Waar is dus de opbrengst van de gestegen welvaart terechtgekomen? Bij de Staat en lagere overheden!

Wat doet de staat met die inkomsten: vooral de staatsschuld aflossen. In 2000 is de schuld nog maar 52% van het bbp. Uitzonderlijk laag.
Mooi? Nee, want het resulteert voor het grootste deel in kapitaalexport.
En de staat blijft nog steeds de slechtste werkgever van Nederland.
Voor de collega’s in overheidsdienst: uw werkgever is stinkend rijk, maar gunt u niets.
(36 cao rijksoverheid)

scheefgroei
Bovendien is er sprake van een enorme scheefgroei in de inkomens: hogere inkomens zijn in de 90er jaren met sprongen  vooruit gegaan.
(18 loonvorming)

Cao afhankelijken gingen er op achteruit of bleven gelijk.
(22 scheve inkomensverhoudingen)
Sinds 1997 betalen de bedrijven grif 6% tot 7% per jaar meer aan loonkosten. Terwijl de nominale stijging van de cao lonen volgens het VNO zelfs in 2000 nog niet boven de 2,8% is uitgekomen! Uitkeringsgerechtigden zijn zelfs 15% achteruit gezet.

De bevolking, werkend en uitkeringsgerechtigd heeft dus niet hun deel van de groei in welvaart gekregen, ze zijn er zelfs op achteruit gegaan. Erger nog dan uit de cijfers kan blijken waarop de grafieken in dit stukje zijn gebaseerd, want hierin zijn alle inkomens bij elkaar genomen.

koopkracht vooruitgang in 20 jaar, volgens CPB:
 + 2,5%    voor modaal cao inkomen (€24.000), van 1977 tot 1997
- 10   %                  voor minima
 + 1,6%    voor de gemiddelde cao werkende van 1980 tot 1995, volgens CBS
hoezo loonmatiging?  dit is loonverlamming

loonkosten stegen met 11,2% voor inflatie gecorrigeerd, tussen 1977 tot 1997 
dus de werkgevers betalen meer dan de cao verplicht
en dat al jaren.

                                                                                                                    bron: HFD 200897-1+7

De contractlonen hebben geen deel aan de groei van de welvaart gehad.
De noodzaak van loonmatiging is in 2000 dus helemaal van de zotte, sociaal onrechtvaardig en politiek de omgekeerde wereld. Maar ja, in de propaganda rond de loonvorming gaat het er niet om of de voorstelling van zaken deugt of niet. Belangrijker is dat een leugen vaak genoeg herhaald wordt, opdat die politiek geaccepteerd zal worden.
(25 loonmatiging propaganda)
Want aan de ene kant willen de werkgevers best meer loon betalen,
(46 cao loon & loonontwikkeling)
maar aan de andere kant  vooral niet aan de mensen die onder een cao vallen.
(44 afgesloten cao's laatste jaren)
De loonruimte was ook in 2000 overduidelijk aanwezig, maar werd niet opgeëist voor de cao’s. In het Nederlands bestel sluiten de erkende bonden contractlonen af met de werkgevers. Die bonden benutten dus de mogelijkheden niet.

·         Met dat de erkende bonden als contract partner zoveel laten zitten bij de onderhandelingen, wordt het cao loon uitgekleed tot een minimum pakket aan arbeids-voorwaarden, niet meer dan een sociaal vangnet. (47 sociaal akkoord)

·         De structureel slechte onderhandelingsakkoorden bevestigen en verergeren de scheefgroei van inkomens in Nederland. En verscherpen in de praktijk de tweedeling in de maatschappij.
(19 forse loonsverhoging een normale zaak)

Laat zulke loonmatiging nou ook het regeringsbeleid zijn. Zowel onder Lubbers, als onder Kok of Balkenende.
Predikers van matiging van juist de cao lonen spannen zich dus in voor de ondernemers.
En tegen de werkenden.
                 loonmatiging is loonroof
                 de loonruimte is er, eis die dan ook op
 

Voor de duidelijkheid hieronder de cijfers waarop de grafiekjes zijn gebaseerd.

 

Het nut van zo’n malle tabel?

Hierin valt af te lezen dat de propaganda van de Stichting van de Arbeid (Star) en de Sociaal Economische Raad (SER) niet deugde. En dat nog wel op basis van cijfers die het heilig verklaarde Centraal Planbureau (CPB) zelf aanlevert.

Lees hoe in 2003 -alweer met een valse voorstelling van zaken- de loonstop van 2004 werd afgedwongen. (29 voorspelling of volksverlakkerij)

of ga door naar: (2 verdeling van de groei).
                                                                                                                                   
                                                                                                             dec 07