terug naar: economie en loon, een handleiding of naar inhoud verloren loonruimte                                                                 4 De prijsverhoging opgeteld bij de toename van de produktiviteit geeft de ruimte die er minimaal is om de cao lonen te verhogen. Wordt die loonruimte wel opgeëist?     bron: CPB: MEV 1997; MEV 2003; MEV 2005; MEV 2007   Het gebied tussen de gele lijn 'prijs- en produktiviteitstijging' en de rode lijn 'cao loon', geeft de loonruimte aan die aan de ondernemers is weggegeven. Het cao loon blijft sinds 1982 steeds verder achter bij samengeteld de prijsinflatie en de toename van de produktiviteit. Ieder jaar dat het cao loon onder de prijsinflatie + produktiviteitsstijging blijft, leveren cao afhankelijken weer extra loon in. conclusie: loonsverhoging beneden 6% betekent dat er geen begin wordt gemaakt met het inhalen van de opgelopen achterstand (39 winstgevendheid industrie, veel loonruimte)  en dat na 25 jaar loonstagnatie, waarvan ettelijke jaren hoogconjunctuur! noot 1 Consumenten Prijs Index = prijsinflatie = geldontwaarding = koopkrachtverlies. Deze CPI ligt lager dan de werkelijke inflatie, (5 loon & inflatie) Produktiviteitstijging = toename van de opbrengst bij dezelfde inzet van arbeid. Zowel de reeksen produktiviteitstijging als contractloon hebben alleen betrekking op de marktsector, maar zonder de olie- en gaswinning en de onroerend goed sector. noot 2 Opmerkelijk is dat het CPB in MEV 2003 voor 2001 een daling van de arbeidsproduktiviteit presenteert van 0,6%. Opmerkelijk, omdat de voor het CPB verantwoordelijke minister dat als stokpaardje had. Door achteruitlopende produktiviteit zou de concurrentiekracht van Nederland in gevaar komen. Opmerkelijk, omdat verscheidene industriëlen de produktiviteit in 2001 juist zagen stijgen.(32 concurrentiepositie) Opmerkelijk ook, omdat het FNV zich voor haar loonruimte berekening voor het komend jaar baseert op prijsinflatie + produktiviteitsstijging zoals het CPB die opgeeft. En wel voor het vorig jaar, het lopend jaar en het komend jaar. Cijfers over het lopend jaar en het komend jaar zijn er uiteraard helemaal niet. Het CPB geeft voor die jaren een voorspelling, die later weer wordt bijgesteld door de werkelijke ontwikkelingen. Cijfers voor het afgelopen jaar zijn meestal ook niet betrouwbaar en worden meestal later nog een paar keer herzien. Hier zit dus ruimte voor politieke manipulatie. Door de produktiviteit in 2001 overdreven negatief te presenteren, wordt bereikt dat met de FNV-methode op voorhand een deel van de gierende prijsinflatie van 2001 in de voor 2003 te formuleren looneisen niet meer gecompenseerd kan worden. (34 cao eisen & resultaat FNV) Terwijl de werkelijke prijsinflatie zelfs nog hoger is dan dat het CPB opgeeft. (33 inflatie). ga door naar: (45 loonsom stijging)                                                                                                   jan-07