loon en koopkracht 05

Inflatie = geldontwaarding = koopkrachtverlies.
De cao lonen werden 7 jaar lang ingehaald door het koopkrachtverlies.
(16 veroorzakers inflatie)
Zelfs tijdens de hoogconjunctuur in 2000 ging de koopkracht achteruit.
In 2004 en 2005 is heel veel ingeleverd. Door de loonbevriezing, zoals besloten door ondernemers, regering, FNV en CNV. (47 sociaal akkoord 2008)
Dat gebeurde na een heftige propaganda waarin getrukeerde voorspellingen werden gebruikt. (29 voorspelling of volksverlakkerij)

Het cao loon van de werkenden nam tot 2007 wel toe, maar er kon toch minder voor gekocht worden. Vergeleken met de winstontwikkeling is dat onnodig.
(11 nettowinst in Nederland)
En gebrek aan koopkracht is slecht voor de economie. (9 waar komt de groei vandaan)

In 2007 ging voor het eerst in jaren de koopkracht vooruit omdat de bonden toen door de leden gedwongen werden de looneisen op te schroeven en doordat de inflatie meeviel.
Tenzij de cao afhankelijken zelf hun tanden laten zien, gaat dus altijd koopkracht verloren.

Wordt de achteruitgang in koopkracht overdreven? Was dat maar waar, allerlei studies bevestigen juist dit beeld:

             Het loonnivo verslechtert, vooral jongeren en migranten zijn daarvan het slachtoffer:
             In 1996 kreeg 10% van de werkenden minder dan 130% van het minimumloon betaald;
             in 2008 is dat al 18% van de beroepsbevolking: 1.400.000 mensen;
             Ook de arbeidsvoorwaarden gaan achteruit:
             1 op de 5 werkenden had in 2008 geen vast contract (FNV-Bondgenoten, november 2008)

Tussen 1981 en 2005 is het reële loon in Nederland met -33,4% achteruit gegaan.
             In dat cijfer is de cao verbetering verrekend met de inflatie.
             (studie Europese Commissie, november 2007)

             Koopkracht ging van 2001 naar 2005 volgens CBS achteruit met: –6,6%
             (CBS juli 2005)

Uit een FNV onderzoek blijkt dat voor werkenden onder de 30 jaar de koopkracht
achteruitging met –15% in de 5 jaar van 2001 tot 2006 (FNV, januari 2006)

             Koopkracht vooruitgang in 20 jaar van 1977 tot 1997 volgens CPB:
             + 2,5%       voor modaal cao inkomen: (€24.000),
             -10   %      voor minima                               (CPB, augustus 1997)

Koopkracht voor de gemiddelde cao werkende, volgens CBS:
+ 1,6% in 15 jaar van 1980 tot 1995 (CBS, augustus 1997)

Koopkracht voor de gemiddelde cao volgens Eurostat:
+0,2% in 20 jaar van 1981 op 2000 (Eurostat, 2002)

Bij cao onderhandelingen weegt heel zwaar wat de regering verwacht van hoe over lopend en komend jaar de inflatie zal uitvallen. Deze consumenten prijs index -CPI- verdoezelt de echte prijsinflatie. Want voor mensen met een cao loon gaat het om het vrij besteedbare bedrag aan de eerste levensbehoeften. Daarvan moet een inschatting worden gemaakt voor koopkracht berekeningen.

Het onbruikbare van de CPI is, dat veel relevante zaken niet worden meegerekend:
geen belastingen; geen accijnzen; geen energie; geen premies op ziekenfondsverzekering geen pensioenpremie; geen woonkosten; weinig eerste levensbehoeften zoals voeding;
en nog een heel pak uitzonderingen. Wel veel duurzame artikelen die hooguit om de paar jaar worden aangeschaft.
De werkelijke prijsinflatie is dus veel hoger.
Juist de laagste inkomens merken een veel groter koopkrachtverlies dan de CPI index aangeeft.

Vanaf januari 2003 verslechterde het CBS de inflatieberekening nog verder:
Voortaan worden de prijsveranderingen met 2000 vergeleken. Sinds die tijd duurder geworden artikelen zoals de eerste levensbehoeften groenten, aardappelen en vlees worden voortaan minder meegerekend. Goedkoper geworden zaken zoals telefonie en vliegreizen gaan zwaarder wegen. Met deze truc daalt de inflatie voor 2001 met 0,3%; in 2002 met 0,1%; in 2003 met 0,2%.
Handig, nu de regering wil dat de lonen onder de inflatie blijven, wordt de inflatie ook nog eens lager vastgesteld.

Het CBS klaagde in 2003 veel werk te hebben aan het bestrijden van verkeerd inflatiegevoel. Dit zou gebaseerd zijn op vooroordeel en aangewakkerd worden door opruiende artikelen.

Wees eerlijk, wie kan er in de toekomst kijken? Achteraf is de ontwikkeling volgens het CBS ook altijd anders gelopen. (47 sociaal akkoord 2009, cpb ongeloofwaardig)
De koopkrachtontwikkeling wordt doelbewust veel te gunstig voorgesteld, want de regeringsverwachtingen gaan uit van de politieke wens de loonstijging onder de prijsstijgingen te houden. (27 cao ronde 2009)
De dubbele bodem is dat bij de gestelde looneisen een veel lagere CPI voorspelling een hoge koopkracht suggereert en zo de inzet van cao onderhandelingen verzwakt.

Vergeleken met 26 jaar geleden wordt er 18 keer meer winst gemaakt.
18 keer het loon van 1982 staat voorgerekend in: (35 loon 1982-2007)

Werkenden en hun vakorganisaties moeten daarom een looneis berekenen los van wat regering en ondernemers voorspiegelen. Juist omdat zij andere belangen hebben bij de economie

De regering is eind 2008 grote risico’s aangegaan met de volle en gedeeltelijke nationaliseringen van banken en verzekeringsmaatschappijen. (58 krediet chaos) Mochten deze avonturen fout aflopen, dan zullen de werkenden zeker aangesproken worden daarvoor de buikriem aan te halen. Kijk maar hoe de bevolking van IJsland in 2009 de schade te verduren krijgt die is aangericht door de daar gevestigde banken. In ieder geval wordt de tijdelijke ontregeling van de krediet verschaffing door ondernemers en regering aangegrepen om in alle sektoren in de arbeidsvoorwaarden te snijden.

De voorspelde inflatie voor 2010 is onwaarschijnlijk laag op 1% gezet. Met de komende bezuinigingen, belastingverhogingen en de aangekondigde loonstop is voor 2010 een koopkrachtverlies tussen 3½% en 5% mogelijk.

2010
de uitgelekte voorstellen tot bezuinigen en belastingverhogen van € 20 miljard tot € 35 miljard inclusief de toenemende zorgkosten, beloven een koopkracht verlies van minimaal 3%
adp november 2009: loonstrookje 2010 geef minder koopkracht door stijgende premies en heffingen
pensioenpremies gaan omhoog, koopkracht -1½%
de reusachtige verruiming van de geld hoeveelheid in 2009 leidt vroeg of laat tot hoge inflatie.

2009
In juli ggan de energie rekeningen omlaag met een koopkrachteffect voor 2009 van +0,5%
de zorgtoeslag wordt afgebroken, koopkracht -0,6%
dec 2008 gas- en elektrarekening gaat met gemiddeld € 280,- omhoog, koopkracht –1%
in oktober 2008 werd duidelijk dat bijna alle pensioenfondsen de premie voor werkenden 1% verhogen; de
pensioengerechtigden krijgen geen indexering, koopkrachtverlies tot 3,5%
juli 2008 huurverhoging 1,9%, in koopkracht -0,5%
cbs, juni 2008: prijzen voor voedsel en elektra, olie en gas stijgen snel, respectievelijk 54% en 80%
(56 grondstofprijzen 2008) De latere daling van de wereldmarktprijzen is pas laat in 2009 te merken.
april 2008: belastingaftrek voor zorg wordt in 2008 beperkt.
BTW gaat van 19% naar 20%, koopkrachteffect -1%; deze maatregel werd voorlopig uitgesteld.

2008
januari 2008 voorziet het Nibud een koopkrachtverlies van -0,25% tot -1%
december 2007 de prijzen van industrieprodukten zijn volgens cbs in een jaar met 8,7%
gestegen december 2007 meldt salarisverwerker Logica GMC dat de loonstrookjes in 2008 tot modaal hetzelfde zijn als in 2007. Dus geen prijscompensatie. Dus volgt een koopkrachtverlies tot -2,25%.
de voedselprijzen zullen minstens 20% stijgen, èn omdat de supermarktoorlog voorbij is èn omdat grondstoffen
voor voeding in 2007 duurder zijn geworden op de wereldmarkt, (graan +70%; maïs +75%;
palmolie +100%; lactose +400%; boter +70%; melkpoeder +125%, vlees +45%)
de wereld olieprijs steeg 80%, dus energiekosten komen 50% duurder uit, de helft hiervan is belasting
de zorgpremies gaan met het eigen risico minstens 15% omhoog, kost 1,3% koopkracht.
CPB voorspelt in augustus 2007 dat door belastingmaatregelen de koopkracht voor de laagst betaalden in 2008 achteruit zal gaan: -1%. In juni 2007 had het CPB het nog over -0,25%

2007
Logica CMG verwacht dat de koopkracht door verlaging van de WW premie evenveel zal stijgen: +1,35%
                   dat geldt niet voor deeltijd minima, want die betalen geen WW premie
Nibud verwacht in januari 2007 dat de koopkracht in 2007 zal vooruitgaan:
alleenstaande met bijstand             +0,9%   dat is       €   8 per maand
alleenstaand modaal                      +1,5%                  € 26 per maand
gezin 2kinderen modaal                  +1,1%                  € 25 per maand
alleenstaand 2 kinderen modaal       +1,6%                  € 36 per maand
tweeverdiener 2 kinderen 2x modaal +1,9%                  € 73 per maand
De premie zorgverzekering wordt minimaal 10% verhoogd, een koopkrachtverlies van 0,6%.

2006
Er komen Tweede Kamerverkiezingen. Dus voorspeelt het CPB koopkrachtvooruitgang van + 1%
Februari 2006 ziet CNV de loonstrookjes zover achteruit gaan, dat € 500 tot € 960 compensatie nodg is:
dat is 2% tot 4%. De MHP verwacht een koopkracht achteruitgang van 1% á 5%.
In januari 2006 berekenen Nibud en Logica GMC dat het minimumloon in de metaal tot 3% achteruitgaat.
Bisschop Van Luyn ziet de koopkracht van de minima met 1% tot 8% achteruitgaan.
De gestegen energieprijzen veroorzaken 1% koopkrachtverlies
in het nieuwe zorgstelsel vervalt de werkgeversbijdrage: koopkrachtverlies cao afhankelijken 2,3%.
Volgens CEP van april 2005 geeft het premiestelsel ziekteverzekering 3,7% verlies in reëel beschikbaar loon.
Aob berekend september 2005 voor onderwijs personeel een gemiddeld 3% koopkracht verlies.

2005
Volgens CBS is in 2005 het caoloon gestegen met 0,8% in de markt sector; met 0,4% in de publieke sector;
bij een CPI inflatie van 1,7%.
De stijging van de olieprijs in 2005 verhoogt de prijs voor energie en verwarming, 0,5% koopkracht weg.
Lokale lasten voor huishoudens + 4,7% (Monitor van Binnenlandse Zaken)
Volgens CEP april 2005 gaat de reële koopkracht 1,75% achteruit, dus nog zonder belastingpremies etc.
De OZB taxatiewaarde 2005 -peildatum 2003- gaat 51% omhoog (CBS 25 april 2005).
Lokale woonlasten nemen 12% toe volgens Eigen Huis.
De EHP berekend eind februari een gemiddeld koopkracht verlies van 2,4% voor de modale inkomens.
Het merendeel van de gezinnen met inkomens tussen Euro 18.000 en 37.000 per jaar, moeten snoeien in de uitgaven, verklaart Motivaction op 100205.
Vereniging Eigen Huis ziet de lokale lasten met gemiddeld 13% oplopen.
door premie verhogingen voor bijv. ziektekosten en pensioen, gaat het netto loon in januari 0,7% tot 2% achteruit, zegt salaris verwerker Logica CMG op 221204
ziektekosten verzekering voor particulieren gaat 9 á 13% omhoog: 0,6 á 0,8% koopkrachtverlies
de Gasunie verhoogt de gasprijs voor 2005 met 15% (170904), dat kost 0,6% koopkracht
Op basis van de CPB verwachting -1¼% in april 2004, ziet Nibud in juni 2004 al aankomen dat minima minstens 2,5% aan koopkracht zullen verliezen, Min Soc Zaken denkt in augustus 2004 aan -2%
volgens de miljoenennota gaat de accijns op brandstoffen omhoog om de winstbelasting te verlagen
inkomstenbelasting wordt zoals gebruikelijk zonder ruchtbaarheid met 0,5% verhoogd (1^e 2 schijven)
huurverhogingen worden voor deel van de markt vrij gegeven tot ver boven de CPI

2004
ANP (26 mei 2004) minima gaan er dit jaar tot 3% in koopkracht op achteruit door extra bezuinigingen gaat koopkracht later in het jaar verder achteruit, met 1,4% voor modaal loon
CBS (16 maart 2004): lokale belastingen +7,1%, volgens Min Fin +7,3%
verhoging van pensioenpremies geeft extra koopkrachtverlies tot 2%
verhoging van ziektekosten gaat 1% koopkracht kosten
Ministerie Sociale Zaken (2 dec 2003) verwacht door regeringsmaatregelen koopkrachtverlies voor:
modaal tot 4%, minima mogelijk van 5% tot 8%
voornamelijk door belastingen, huurverhoging, hogere premie gezondheidszorg
Eigen Huis (28 nov 2003) een gemiddelde prijsverhogingen in 2004:
rioolrecht +7,5%; onroerend zaak belasting +6%; reinigingsheffingen +6%
Nibud (19 jan 2004) alleenstaande AOW’ers gaan 2,8% achteruit

2003
Al in november 2002 zijn prijsverhogingen voor 2003 bekend, die niet worden opgenomen in de CPI:
verdubbeling ziekenfondspremie: koopkrachtverlies 1%
verhoging pensioenpremies tot 70%: koopkrachtverlies 0,9%
accijnsverhoging met 18% in 2003 om projectontwikkelaars te ontzien: koopkrachtverlies 0,1%
belastingverhoging lagere overheden volgens Min v Fin: 7,8%
Dus staat al in november 2002 de CPI voor 2003 zo’n 2% te laag.
Nibud (13 jan 2003) het modaal gezin met twee kinderen heeft 2% minder te besteden in 2003.
Salarisverwerkende bedrijven (eind dec 2002) en (begin jan 2003): cao lonen gaan er 1% tot 2% op achteruit
De Nederlandse Bank (30 okt 2003) prijsinflatie vooral door overheidsdiensten en belastingen; accijns op drank & tabak; huurverhogingen; hogere gasprijs; hogere prijs voor verse groenten, aardappelen, eieren
HP / De Tijd (8 nov 2003): gemeentelijke lasten in 10 grote steden zijn vanaf 1998 met 38% gestegen
treinkaartjes 2x in prijs verhoogd, samen + 7%
HP / de Tijd (eind mei 2003): In 5 jaar zijn de prijzen met 49% gestegen.
CBS (16 juni 2003) prijsverhogingen tussen mei 1998 en mei 2003:
aardappelen +79,1%; eieren +66,5%; technische keuringen +47,8% elektriciteit +47,6%; gas +45,4% ziektekostenpremie particulier verzekerden +20%; gemeentelijke woonlasten van +7,3% tot +9,2%; lokale belastingen +7,5%

2002
lokale belastingen +6,9%; horeca prijzen +6,3%; schoolgeld en collegegelden +7,5%; verse groenten +15,9%

2001
CBS publiceert in mei 2007 dat de energie kosten in 2001 met 40% zijn gestegen.
invoering ecotax en verhoging BTW veroorzaakten ruim 1% koopkrachtverlies.
prijsverhogingen van zomer 2000 tot zomer 2001: energie +13,7%; premie gezondheidszorg +12%,
prijsverhogingen tussen januari 2001 en januari 2002:
groenten en aardappelen +24%; kleding en schoenen +7%; lokale belastingen +7,6%

Aan het eind van het geld is er teveel maand over. Wie voelt dat niet?

Toch, ieder jaar schreeuwen ondernemers en regering moord en brand over loonstijgingen.
De vaak veel hogere prijsinflatie wordt verzwegen. En dus niet bestreden.
En zeker niet gecompenseerd in het cao loon.

Aan het eind van het geld is er teveel maand over. Wie voelt dat niet?

Toch, ieder jaar schreeuwen ondernemers en regering moord en brand over loonstijgingen. De vaak veel hogere prijsinflatie wordt verzwegen. En dus niet bestreden. En zeker niet gecompenseerd in het cao loon.

Toch, ieder jaar schreeuwen ondernemers en regering moord en brand over loonstijgingen.
De vaak veel hogere prijsinflatie wordt verzwegen. En dus niet bestreden.
En zeker niet gecompenseerd in het cao loon.