terug naar:
economie en loon, een handleiding of naar
inhoud
meevallers
21
Over 2008 had de
staat een meevaller van
2,7
miljard,
ondanks
tegenvallende belasting inkomsten. Dit lag aan de aardgasbaten, die
opliepen tot 9,2 % van het staatsinkomen.
De prijs voor ruwe
olie op de wereldmarkt steeg in juni 2008 tot $140 per vat. Waar toen geen
ruchtbaarheid aan werd gegeven, is dat de staat daardoor in 2009
inkomsten uit de verkoop van gas en uit royalties op gas- en
oliewinning van
14,8
miljard
zou vangen.
Dezelfde
prijsstijging van olie levert op jaarbasis fors hogere inkomsten aan belasting
en accijns op
brandstoffen op van tegen de
6
miljard.
In 2008 keerde
Schiphol de staat een superdividend uit van bijna
0,4
miljard.
Verlaagde afdracht
aan de EU levert in 2009 eenmalig
3
miljard
op.
Het
ligt voor de hand dat de regering op grond van deze meevallers in 2009 de
direkte belastingen op de eerste levensbehoeften verlaagt. Niets is minder
waar. De lasten voor bedrijven worden verlaagd, die voor de bevolking
worden verhoogd: het plan om het hoge BTW tarief op 20% te brengen is
weliswaar uitgesteld, de accijns op diesel
is per 1 juli 2008 met 3 ct verhoogd.
Een
belangrijke inkomstenbron was de verkoop van staatsbedrijven. De grootste
klapper was de verkoop van de voormalige PTT in pakketjes tussen 1995 en
2006: totaal heeft dat
20
miljard
opgebracht.
Maar er zijn andere meevallers, die ook niet helemaal toevallig zijn.
Die
meldt het Ministerie van Financiλn
dan
als successen.
november 2007
1
mrd hogere aardgasprijs;
belasting door hoogconjunctuur
november 2006 6
mrd hogere inkomsten uit aardgas in
2007
De staatsbegroting 2007 werd tijdens
de verkiezingscampagne gepresenteerd en is dus rooskleurig voorgesteld. De
inkomsten vielen mee door de opgaande conjunctuur en de aardgasmeevallers in
2006, zaken waar een regering nauwelijks invloed op heeft.
Voor 2007 is aan aardgasinkomsten alvast 12 mrd ingeboekt op basis van een
olieprijs van $70 per vat. Op veel langere termijn
vallen aardgasinkomsten geheel weg, want Slochteren raakt uitgeput.
|
| november 2006 |
1,7 |
mrd |
aardgasmeevaller door hogere
olieprijs dan ingeschat |
| november 2006 |
0,135 |
mrd |
boetes bouwbedrijven |
| september 2006 |
4,3 |
mrd |
meer loonbelasting, lagere
WAO- en minder werkloosheiduitkeringen |
| mei 2006 |
4 |
mrd |
winstbelasting en
dividendbelasting |
| februari 2006 |
0,625 |
mrd |
aardgasbaten |
| januari 2006 |
3,5 |
mrd
|
voornamelijk naar voren
gehaalde belastinginning |
| november 2005 |
3 |
mrd
|
winstbelasting |
| augustus 2005 |
1,5 |
mrd |
aardgasbaten |
| februari 2005 |
1,5 |
mrd
|
aardgasbaten |
| februari 2005 |
0,5 |
mrd
|
belastinginkomsten |
Op de boetes en vervroegde inning
na, hangen deze meevallers samen met de wereldwijde golfbewegingen van de
conjunctuur, in valutakoersen, kapitaalrente en grondstoffenprijzen. Economisch
succes van een regering is afhankelijk van die bewegingen. Dit in tegenstelling
tot het stuntwerk dat minister Zalm in eerdere begrotingsjaren uithaalde.
Zelfs
tijdens de hoogconjunctuur van 1997 tot 2001 is er door de regering bezuinigd op gezondheidszorg,
onderwijs, openbaar vervoer, op de sociale zekerheid en op de arbeidsvoorwaarden
van het uitvoerend personeel bij
overheid en semi-overheid.
Voor de gebruikers van de voorzieningen en voor het
uitvoerend personeel staat daar helemaal niets tegenover.
Voor de
overheid regende het miljarden guldens EXTRA meevallers.
Notering
van meldingen:
Hoewel de
opgaven van cpb en anp elkaar niet helemaal dekken, is het duidelijk dat de
regering in 2001 een slordige 27
miljard extra te besteden had.
In 2002 een even groot bedrag:
24
miljard.
In beide gevallen zon kwart van de
staatsbegroting!
Het geld
voor kwalitatieve verbetering van de zaken waar jarenlang op beknibbeld is, is
er dus wθl.
Alleen de
politieke wil om openbare voorzieningen te verschaffen, ontbrak bij de regering.
Over de
besteding van meevallers heeft de regeringscoalitie onderling afspraken gemaakt.
Dat is het probleem van die regeringspartijen.
Niet het
belang de Nederlandse bevolking, ook niet van het uitvoerend personeel bij de
overheid en semi-overheid, zoals in de zorg, bij het onderwijs of het openbaar
vervoer.
|
De
meevallers in uitgaven en inkomsten zijn geen echte meevallers, maar
bewust
gedane misleiding die controle op het regeringsbeleid voorkomt.
Uit de meevallers tijdens de hoogconjunctuur
rond de eeuwwisseling
konden ook buffers gevormd
worden voor de magere jaren bij de volksverzekeringen. Met name voor de
omslagregelingen
AOW, ziekenfonds, AWBZ en WW. Daar was alle aanleiding toe. Toen al en
nog steeds. Het
gebeurde niet. De regering koos anders.
Politiek is het maken van keuzes. Het kiezen voor de
staatsboekhouding is direkt
kiezen tegen een leefbare samenleving
|
ga door
naar: 1
loonmatiging
dec-09
 |