verslaafd aan loonmatiging 40a

paniek
Het is begrijpelijk dat eind 2008 Nederlandse ministers in paniek raakten en dat de regering in crisis verviel. Onbezonnen was die regering in oktober 2008 immers een onbekend avontuur ingedoken. Hele brokken van enkele vanuit Nederland opererende banken zijn genationaliseerd. In enkele andere is een aandeel genomen. Daar bovenop is de eigenaars van die internationaal opererende handelsbanken en verzekeraars een ongekend royaal garantiepakket aangeboden. (58 krediet chaos)

begrotingscrisis
Hierdoor is de Nederlandse staatsboekhouding in het ongerede geraakt. Er kan natuurlijk wel wat geld bijgeleend worden, maar ook rente moet betaald worden. Door wie? Door de bevolking van Nederland, zolang zulke gelegenheidsinvesteringen niet met winst zijn te verkopen.

Hoe krijg je de mensen in Nederland zo gek dat ze daarvoor een offer brengen?
Oude truc: je begint met het staats-voorspelburo een somber scenario te laten oplepelen.
(47 sociaal akkoord / cpb ongeloofwaardig)

Vervolgens te pas en te onpas blijven roepen dat er een crisis is. Media pikken makkelijk en graag sensatieverhalen op. Ieder uur ‘crisis paniek’ aanhoren, doet velen al snel geloven dat er inderdaad een crisis is.
(29 voorspelling of volksverlakkerij)
Eind maart 2009 komt de regering met een nieuw regeerakkoord om de staatsbegroting weer op orde te krijgen.

de winnaars:
·         geen verhoging inkomstenbelasting voor inkomens boven € 90.000 per jaar;
·         geen schrappen hypotheekrente aftrek voor WOZ waarde boven € 1 miljoen;
·         geen verhoging van de winstbelasting vpb -25 jaar met 22½% verlaagd- ;
·         geen afzien van de JSF voor € 6.000 miljoen, ook al is de vijand niet te
      benoemen.

de verliezers:
·         de pensioenleeftijd gaat naar 67 jaar, zal op den duur € 4.700 miljoen per jaar
      opleveren;
·         de zorgtoeslag wordt met € 1.200 miljoen verlaagd;
·         vliegtaks verdwijnt om dividend inkomsten uit staatsbedrijf Schiphol op te
      vijzelen;
·         nullijn voor de komende cao’s bij gemeenten, provincies en in de zorg;
·         loonstop en zware bezuinigingen na de verkiezingen van 2011;
·         bevriezing uitkeringen na 2011.

stimuleringspakket voor ondernemers:
·         personeel kan in deeltijd WW worden gedumpt, ten koste van het recht op WW van de
      ontslagene;
·         ziekenhuizen worden de vrije markt op gedreven;
·         BTW wordt voortaan inplaats van per maand, eens in de 3 maanden afgerekend: een
      renteloze lening van € 8.000 miljoen;
·         verlies in 2008 mag volledig worden weggeboekt op winst in 2007, € 350 miljoen.

al eerder weggegeven:
·         vanaf 1 juli 2009 zijn werklozen verplicht om na 1 jaar WW ieder werk tegen lager loon
      te aanvaarden;
·         vanaf 1 januari 2009 is de tonnagebelasting op zeeschepen verder verlaagd, naast
      vrijstelling van loonbelasting en sociale premies voor reders;
·         overtollig personeel kan in banenpools worden gestald en -indien gewenst- vergeten.
       (60 banenpool sterfhuis)

verdedigd door de vakcentrales:
·         pensioenuitkeringen blijven geïndexeerd tot 2012;
·         totale WW duur wordt voorlopig niet gekort;
·         nog geen loonmaatregel;
·         nog geen verkorting van de WW;
·         FNV heeft de Zwarte Piet genomen: moet vóór 1 oktober 2009 een
      bezuinigingsplan van € 4.700 miljoen aanbieden. Lukt dat niet, dan
      gaat de pensioenleeftijd naar 67 jaar.

wie draait er op voor al dat moois?
Niet de beslissers, die de malaise hebben ingeleid door mee te hobbelen achter hun idolen. Roekeloze of incompetente bankiers, toezichthouders, bestuurders van pensioenfondsen en verzekeraars, die wordt geen offer gevraagd. Zij blijven gewoon in functie, leveren hooguit een deel van hun variabel loon in.
Van de werkenden met de laagste inkomens en uitkeringsgerechtigden wordt vast inkomen afgenomen om de boel weer recht te breien.

Bestuurders in de markt en de gesubsidieerde sector grepen de opgeklopte
crisissfeer aan en namen de eerste maanden van 2009 alvast een voorschot:
·         traineren van de cao onderhandelingen in afwachting van een loonstop;
·         loonsverlagingen bij TNT van 15% (59 concurrentie op arbeidsvoorwaarden),
·         Forbo probeert dat ook;
·         massaontslagen aangekondigd bij zeer winstgevend DAF en Hoogovens / Corus:
      1200 vakmensen moeten zich melden bij de banenpool voor omscholing:
      de jongeren naar het leger of de marine, de ouderen naar postbezorging of
      thuiszorg;
·         arbeidsvoorwaarden in het onderwijs op de tocht;

na de verkiezingen van 2010
In 2009 wordt een loonstop vermeden. Zelfs Coen Teulings van het CPB vindt zo'n vroege loonstop onverstandig. Maar zodra de economie weer gaat tierelieren gaat de volgende regering geld binnenschrapen om de opgelopen staatsschuld af te betalen.
Geen illusies. Loonmatiging komt er wel degelijk aan. En ook bezuinigingen en belastingverhoging. Politieke stemmingmakers winden daar geen doekjes om.

· CDA (Pieter van Geel, december 2008) :
loonmatiging
begrotingsdiscipline, dus bezuinigingen

· CDA (Piet Hein Donner) :
pensioenuitkeringen korten
loonstop
verlagen ontslagvergoeding
pensioengerechtigde leeftijd naar 67 jaar

·         AWVN (cao onderhandelaar voor ondernemers) strategie in 2009 :
cao’s vervangen door individuele beloningsovereenkomsten
arbeid flexibiliseren naar
      werktijden die de ondernemer het best uitkomen
      variabele werkperiodes door het management in te delen
      bij reorganisatie allereerst ontslag voor personeel met het langste dienstverband
      geen recht op werkzekerheid

· Chris Buijink (secretaris generaal Economische Zaken, in ESB januari 2009) :
herstructurering naar “Rapport Bakker” blijft het doel (bulletin XXIII naar een toekomst die loont)
ontslagrecht afbreken
verhogen pensioengerechtigde leeftijd

· ABU (koepel van uitzendburo’s) :
loonkosten subsidies
vermindering afdracht premies en belastingen

· MKB (koepel van midden en kleinbedrijf):
meer nuluur contracten, optimaal flexibel: wel plichten, geen rechten, geen
bestaanszekerheid

· VNO-NCW (koepel van grote ondernemers):
loonstop
ontslagrecht afbreken
recht op WW verkorten
langere werkweek
jaarlijkse loonsverlaging voor ouder personeel
gesubsidieerde werktijdverkorting
goedkope kredietfaciliteit
verlaging winstbelasting
verlaging premie afdracht
afschaffen verantwoordelijkheid voor bedrijfspensioenfonds
loonsubsidie voor personeel dat wel eens ziek is geweest of overwerkt
subsidie om jongeren een stageplek of werk te bieden
subsidie voor onderzoek naar produktvernieuwing
subsidie voor duurzamere bedrijfsvoering
subsidie voor innovatie

· Nout Wellink (directeur De Nederlandse Bank):
geen prijscompensatie in de lonen bij onzekerheden in de economie

· Lans Bovenberg (CDA ideoloog)
ouderen worden minder produktief, dus moet hun loon verlaagd worden

inflatie
De ongekend grote steunoperatie aan eigenaren van banken en verzekeringsbedrijven krijgt nog een ander staartje. In internationaal verband worden de slechte leningen van financiële instellingen door de overheden opgekocht. De geldhoeveelheid neemt daarmee enorm toe. Onvermijdelijk betekent dat een enorme geldontwaarding, zeker als economische groei uitblijft. Dat betekent dat de koopkracht de komende jaren hard achteruit zal gaan.

conclusie:
alle reden om geen loonmatiging te accepteren, maar juist looneisen te stellen

ma-09

Lees hieronder verder over de ideologen die loonmatiging als noodzaak verkopen.
En hoe de opbrengst van loonmatiging overgedragen wordt aan ondernemingen en hun internationale financiers. Of gewoon achteloos verspild wordt.

Staatsideologen verkopen loonmatiging als noodzaak. Met onnavolgbare redeneringen.
Beslissers bouwden Nederland om tot internationaal belastingparadijs.
           De belastinginkomsten gaan daardoor achteruit. Geen probleem,
           het benodigde geld wordt weggehaald bij de werkenden.
De overheid verspilt de geïnde belasting vervolgens even vrolijk door hobbyisme en
           structurele incompetentie.
Het resultaat is een inkomensoverdracht inkomen naar ondernemingen en hun
           internationale financiers.
Overdreven? Was dat maar waar. Hieronder hoe het werkt.

Jean-Claude Trichet, voorzitter van de Europese Centrale Bank waarschuwt dat
het gevaar van een loon-prijsspiraal dreigt, dus moeten ondernemers en overheden
alle looneisen weerstaan, doen ze dat niet, dan zal hij de rente op hun leningen verhogen.
(jan 2008)
          Altijd hetzelfde: ondernemers verhogen de prijzen. Maar het loon van de
          werkenden moet achterblijven bij het stijgen van die prijzen. De truc is dat
          zo de loonkosten relatief dalen. (5 loon en koopkracht)

Chris Bruijink, secretaris generaal Economische Zaken, publiceerde
een artikel goedgekeurd door zijn minister Maria van der Hoeven. (in ESB jan 2008)
Chris verwoordt de werkelijkheid zoals die heerst bij de gevestigde macht.
Werkenden zijn voor hen een gebruiksartikel, dat optimaal benut moet worden.
Dus: nu de levensverwachting toe neemt, dan niks meer genieten van de oude dag,
maar nog even doorwerken. Waarom? De ondernemers eisen dat om de lonen laag
te houden.
-    dus moet de pensioengerechtigde leeftijd verhoogd worden, dus moeten uitstapregelingen zoals de vut
     afgeschaft;
-    de participatiegraad moet omhoog tot 80%, dat levert 5% meer gewerkte uren op;
-    net zoals verlengen van de werkweek met 1½ uur per week;
-    deeltijdwerk moet in voltijd worden omgezet;

er wordt 7 uur per week structureel overgewerkt door de helft van
                        de werkenden, sommigen zien dat als hun plicht,
             anderen doen het voor het geld, beiden worden dus onderbetaald
ondernemers eisen toch:

hogere participatie = meer mensen dwingend aan het werk sturen

makkelijker ontslag

makkelijker ontslag en doorwerken na 65jaar?
vergroot de concurrentie op de arbeidsmarkt
en dat is nodig om de lonen te drukken

                                                        statistische studie tbv. RWI, januari 2008

Nog wat verwarring scheppende leugentjes van Chris:
-         versoepeling van het ontslagrecht bezorgt kansarmen eerder een vaste baan;
Makkelijker ontslag betekent meer weggooibanen.
-         hogere topinkomens zijn nodig voor een goed vestigingsklimaat;
Topinkomens zijn alleen mogelijk door werkenden te weinig te betalen.
-         verdere verlaging van de ondernemingslasten is goed voor Nederland.
Voor een hogere produktie moet beter loon betaald worden, dat is pas goed voor Nederland.

Domweg meer uren draaien, zonder de kwaliteit van de inzet te waarderen?
Dat is een stompzinnige opvatting, bekend van de uitbuiters een eeuw geleden.

Het is de wereld van gedwongen werkverschaffing.
Niets van vrije menselijke ontplooiing. Geen plaats voor levensvreugde.

Het bekrompen mensbeeld over werkvolk, vol vooroordelen en koloniale zelfgenoegzaamheid.
Moet dit een hogere trap van beschaving voorstellen?
Dit soort beleidsmakers bezorgt ons een mensonwaardig bestaan.

Waar is Balkenendes innovatieplatform gebleven? Afgezien van subsidie heeft niemand hem daarin ooit serieus genomen. Dit beknibbelen op de kosten per uur is oud denken, geen innovatie dus. Maar ja, creativiteit stimuleren kost inzicht en vertrouwen in mensen en dat levert direkt nog geen geld op.

Angel Gurría, secretaris-generaal van de OESO windt er geen doekjes om. Hij kwam eind januari 2008 in Den Haag vertellen dat:
-        het bestaande ontslagrecht de werkenden teveel beschermt;
-         huurbescherming belemmert verhuizing naar werk elders in het land;
-         pensioenleeftijd minstens naar 67 jaar moet;
-         parttimers een te korte werkweek maken;
-         werkloosheidsuitkering moet verkort worden;
-         WAO herkeuringen boven de 45 jaar zijn nodig;
-         vroegpensioen moet onmogelijk worden;
-         nuttige migranten moeten makkelijker toegelaten worden.
Wat hij bedoelt is: iedereen moet zo lang mogelijk doorwerken.
Met maar één doel: de loonkosten voor de bedrijven zo laag mogelijk te houden.

          Hoezo doorwerken om de pensioenen te betalen? Pure onzin.
                       Pensioenpremies zijn allang betaald door de mensen zelf.
                       AOW pot zit vol, zolang de ondernemers en de overheid er vanaf blijven.

Doorwerken na 65 jaar is alleen bedoeld om de lonen laag te houden.

Lans Bovenberg en Coen Teulings zijn huisideologen van de regering. Coen is zelfs directeur van het CPB. Samen schreven ze in 2007 het discussiestuk “Rhineland Exit”:

Enkele van hun beweringen:
-     Aandeelhouderswaarde is in het belang van zowel aandeelhouder als werknemer.
-     Omdat het bedrijfsrisico voor de aandeelhouder is, is het niet eerlijk als werkenden
      loonsverhoging vragen als de winst stijgt.
-     Bescheiden blijven. Want met loonmatiging stelt een werknemer zijn eigen
      werkgelegenheid veilig, en misschien ook wel die van zijn moeilijk plaatsbare buurman.
-     Als werknemers meer loon vragen, moeten ze ook meer bedrijfsrisico dragen; maar dat
      kunnen ze niet aan, omdat ze maar in één bedrijf werken. Aandeelhouders kunnen wel
      bedrijfsrisico dragen door hun kapitaal te spreiden, zoals pensioenfondsen dat ook doen
      voor de werknemers.
-     Bovendien, werknemers horen vooral te investeren in hun eigen inzetbaarheid in het bedrijf.
      Afbraak van ontslagbescherming helpt ze daarbij. (47 sociaal akkoord 2008)

Deze ideologen gaan uit van boekjes wijsheid. Want zo zit de wereld niet in elkaar:
-     Meer dan 84% van de werkenden moet van een cao loon plus een paar
      toeslagen leven, omdat het bedrijf niet meer voor ze over heeft, veel
      bedrijven ontduiken zelfs de cao;
-     Meer dan 10% van de werkenden heeft een flexcontract, wordt er dus na
      iedere contract afloop een tijdje uitgegooid, vaste prik; hen wordt principieel
      geen werkzekerheid gegund;
-     Net zo min als de duizenden migrant arbeiders, die alleen voor seizoenwerk
      worden ingehuurd;
-     Leuk om loonmatiging voor te schrijven in goede tijden. Heel dom te
      negeren dat daar in slechte tijden helemaal niets tegenover staat. Want dan
      wordt er nog veel meer loonmatiging afgedwongen. Loon inleveren plus
      massaontslag daar bovenop is heel normaal;

zelfs tijdens de hoogconjunctuur van 2007 werd
ontslag aangekondigd voor duizenden en
loonsverlaging voor de achterblijvenden:
in de thuiszorg, bij ABN Amro, TNT en KPN
waarom?
om aandeelhouderswaarde te verhogen

       -    Eenzijdig om wel het risico van de aandeelhouders te erkennen, onvergeeflijk om
      het risico van werkenden te miskennen: werkenden stellen hun tijd, kennis, inzet,
      gezondheid en levensvooruitzichten in de waagschaal om voor hun bedrijf te
      werken. Hun hele leven wordt erdoor bepaald.
-     Werkzekerheid is er nooit voor werkenden, je bent altijd overgeleverd aan de grillen
      en fouten van het management, alleen door altijd een zo hoog mogelijk loon af te
      dwingen kan je enige financiële zekerheid verkrijgen.
-     Het is een valse voorstelling van zaken om te verzwijgen dat, als het om verdeling
      van de opbrengst van de produktie gaat, aandeelhouders en werkenden
                                                          onvermijdelijk tegengestelde belangen hebben

Propagandisten van loonmatiging praten goed dat werkenden als dom vee gedrild, gekneed en opgejaagd worden om dienstbaar te zijn.

Nog een paar enormiteiten van opiniemakers Coen en Lans:
-     Maximalisatie van aandeelhouderswaarde maakt het makkelijker het management aan te
      sturen;
-     Collectieve waarden en normen zijn nodig om in bloeiende bedrijven loonmatiging door te
      voeren;
-     De politiek moet die waarden en normen verdedigen, die ervoor zorgen dat degenen die
      werk hebben zich blijven matigen. Dit is een publiek belang, want daardoor krijgen
      buitengesloten groepen tenminste een kans om ook een baan te krijgen.
Brutaal hoor, niet degenen die werken, maar het management sluit de werklozen buiten!

Scheefheid van inkomens is volgens Lans en Coen een probleem tussen werkenden en uitkeringsgerechtigden. De tot duizend keer grotere verschillen tussen uitkeringen en topinkomens, die willen ze niet kennen.
(20 moeilijk doen over loon)

De bobo’s van het economisch beleid gaan helemaal voor het belang van de bedrijven en hun financiers, ten koste van de belangen van de werkende bevolking.

Vroegere hype’s, zoals de zure regen en het gat in de ozonlaag zijn geruisloos van de agenda verdwenen.
Opmerkelijk bij de huidige klimaathype, is dat de zo voor de hand liggende oorzaak niet eens wordt benoemd. Als er al een probleem is, dan zal je het zo ook nooit oplossen.
Of ligt de ongebreidelde wereldwijde commerciële exploitatie van grondstoffen, bossen, bouwland en gedomesticeerd vee te gevoelig?
Is het dan wel geloofwaardig dat met belastingmaatregelen en emissiehandel het klimaat is te beïnvloeden?
In ieder geval leidt deze hype de aandacht af van de zich verdiepende tegenstellingen in de arbeidsverhoudingen.

      -    Namens Shell Nederland, Unilever, Philips en Akzo ontvangt het Ministerie van
      Financiën in november 2007 een brief met de waarschuwing dat hun
      vestigingsklimaat afhankelijk is van de fiscale vrijheid voor topinkomens. Eerder had
      Michel Tilmant van ING dat ook laten weten.
-     De Nederlandse Antillen zijn al tientallen jaren geleden ingericht voor belasting
      ontwijking. Na de Wet Vermeend in 1997 is in Nederland de vestigingvan belasting
      ontwijkers stormachtig toegenomen.
-     De uitzonderlijk vele belastingverdragen die Nederland internationaal gesloten heeft
      om belastingheffing in verschillende landen over hetzelfde bedrag te voorkomen,
      bieden de juiste juridische infrastructuur. Die maken het mogelijk voor een relatief
      laag belastingtarief de winst in Nederland af te rekenen die elders in de wereld
      gemaakt is en weer ergens anders opgestreken moet worden.
      (8 winsten kapitaalexport) & (53 zwerfkapitaal)
-     Het tarief voor winstbelasting ging naar 25,5%. Een winstsubsidie van € 1½ tot
      €2 miljard. Een nog lager tarief was voorzien, maar dat zou Japanse bedrijven
      dubbel belasten in eigen land. Want in Japan geldt 25% als grens voor
      belastingontduiking. Evenzogoed ligt bij dit tarief de effectieve winstbelasting
      meestal nog onder de 20%.

      -    De rentebox van 5% sinds januari 2007, betekent dat over uitgeleend kapitaal
      binnen een multinational de renteopbrengst slechts voor 5% wordt belast.
-     In Nederland kwam in 2006 alleen al via brievenbusfirma’s € 4.500 miljard binnen,
      daar werd vervolgens € 1 miljard belasting over betaald en het ging het land weer uit.
      Een kapitaalstroom 9 keer groter dan wat tot de Nederlandse economie zelf wordt
      gerekend. (opgave DNB 150307) En zo gaat het al jaren op dit nivo.
-     Rederijen kiezen voor tonnagebelasting inplaats van vermogensbelasting bij de
      exploitatie van een schip. Dit systeem garandeert een vaste, lagere kostenpost en
      dus grotere zekerheid dan een winstafhankelijke afrekening.
-     Miljardairs kunnen hun in Nederland gebouwd luxe jacht BTW-vrij geleverd krijgen,
      als lokkertje voor mogelijke investeringen in de toekomst. Dat scheelt 19% in de
      kostprijs. Gewone stervelingen moeten dat niet proberen.
-     Royalties gingen omlaag van 25% naar 10%.
-     Binnenkort btw vrijstelling voor uitbesteed vermogensbeheer, voordeel van € 500
      miljoen.
-     Vanaf zomer 2007 bestaat de juridische constructie 'vrijgestelde beleggingsinstelling
      (vbi)' om te voorkomen dat grote beleggers naar Luxemburg of Zwitserland
      vertrekken. Vbi's zijn vrijgesteld van winstbelasting (25,5%) en van dividendbelasting
      (15%).
-     Vanaf 2008 kunnen kleine ondernemers die hun bedrijf beëindigen ook gebruik
      maken van de vbi regeling , als ze tenminste iemand weten te strikken om voor 10%
      mee te doen.
-     Lastenverlichting voor bedrijven wordt ten dele bereikt door lagere afdracht aan
      lagere overheden: gemeenten, provincies en waterschappen.

De inkomsten van de staat moeten wel even groot blijven, dus:
-     btw op eerste levensbehoeften van de bevolking gaat in 2009 van 19% naar 20%;
-     belastingverzwaringen onder het mom van duurzaamheid en milieu;
-     lagere overheden krijgen grotere bevoegdheid om zelf belastingen op te leggen,
      en die heffingen moet vooral de bevolking dragen.

belastingconcurrentie tussen de EU landen
- verlaagt de kapitaal kosten voor ondernemers,
- verhoogt de belastingdruk op loonafhankelijken.

De rijksoverheid bestaat vooral om zichzelf in stand te houden, dus:
nu de belastinginkomsten uit ondernemingen en kapitaal zijn verlaagd,
wordt dat gecompenseerd met belastingverhoging voor de bevolking.

Landelijke besluitvorming wordt gekenmerkt door mediagedreven lichtzinnige opwinding en spoeddebatten. Een langere termijnvisie -verder dan een jaar of drie, vier- ontbreekt ten ene male. Daarnaast worden beslissingen ook op de verkeerde gronden genomen.
De Rekenkamer stelt dat de Tweede Kamer bij grote projecten vaker slecht of verkeerd wordt geïnformeerd. (Rekenkamer, mei 2007) Daarnaast is het een bekende truc om kamerleden te bedelven onder informatie, dan raken ze het spoor makkelijk bijster.

inkrimpen ambtenaren
Herman Tjeenk Willink -de onderkoning van Nederland- constateert dat 15 jaar volgehouden beleid om het ambtenarenapparaat in te krimpen, mislukt is. Daarbij maakt hij de kanttekening dat hernieuwde voornemens van de huidige regering om €750 miljoen op het ambtenarenapparaat te bezuinigen, gedaan is zonder analyse over hoe het overheidsapparaat moet functioneren. (Raad van State, april 2007)

Zo hebben de opeenvolgende reorganisaties op departementen de bedrijfsvoering in het ongerede gebracht. Zonder tot inkrimping te leiden: het aantal ambtenaren nam in 2006 toe met 3%; de externe inhuur steeg met 9%. Alleen banen van lagere ambtenaren in de uitvoerende taken zijn verdwenen.
Politici maken liever plannen dan terug te kijken op wat ze nu eigenlijk gedaan hebben.

overhaaste besluitvorming
Een paar voorbeelden.
-     In het kader van verlichting van administratieve lasten voor bedrijven wordt in 2006 besloten dat de
      Belastingdienst in 2007 ook de premieinning voor het UWV zal doen. Het UWV is 6 maanden na
      invoering het totaaloverzicht kwijt. Duizende bedrijven wordt gevraagd hun opgave te herhalen.

-     Destijds werd de verzelfstandiging van de energiebedrijven en ontmanteling van de SEP als
      ideologisch VVD stokpaardje doorgedreven. Zoals bij de hele privatiseringsoperatie, was ook hier
      niet tevoren bedacht of er genoeg waarborgen waren voor zekerheid van levering. De volgende
      regeringen proberen daarna met een splitsingswet de overhaaste verzelfstandiging weer gedeeltelijk
      terug te draaien wat betreft de hoogspanningsnetten. Uiteraard tegen het belang van de nieuwe
      energie-maatschappijen, die hiermee in een Europese uitzonderingspositie zijn terechtkomen. Pikant
      detail: het hoogspanningsnet is allang verkocht en wordt van de Amerikaanse eigenaars terug geleast.

-    Vanaf 1990 is het streekbusvervoer opgebroken, verzelfstandigd, geprivatiseerd en in andere handen
      gekomen. Aanbesteding is door lagere overheden gebruikt om te bezuinigen op openbaarvervoer, dus
      klant onvriendelijker, in de buitengebieden meest onbruikbaar, en het personeel heeft zwaar ingeleverd
      op arbeidsvoorwaarden. 15 jaar later blijken lagere overheden nog nauwelijks in staat een fatsoenlijke
      aanbesteding uit te schrijven, zoals bleek in Noord Brabant. Kort daarna wordt alsnog van de geplande
      verplichte aanbesteding in de drie grote steden afgezien. Notabene nadat jarenlang was volgehouden
      dat Brussel die verplichting had gesteld. Dat bleek niet zo te wezen. Maar inmiddels is het regionaal
      openbaar vervoer met bus en trein ontregeld, en loopt het toenemend verkeer vast op de wegen.

-     Bij de onderwijshervormingen ging het niet om verbetering van het onderwijs. Niet bij het projekt
      basisvorming van 1993, niet bij de tweede fase bovenbouw in havo en vwo van 1998 en niet bij de
      invoering van het vmbo in 2002. De diskussies gingen over verandering om de verandering en over het
      primaat van de politiek boven het onderwijsveld. Door politieke inmenging tot op het laagste
      uitvoeringsnivo, vervaagt de onderwijsdoelstelling van kennisoverdracht en methodisch leren naar het
      faciliteren van een hopelijk prettig verblijf op school. Tot deze conclusie komt een parlementaire
      onderzoeks-commissie in februari 2008. Noodzakelijke verbetering van het onderwijs gaat veel extra geld
      kosten, zo wordt gewaarschuwd. Maar men durft niet te erkennen dat de ware reden voor in het verleden
      politiek doorgedreven hervormingen -zoals het invoeren van het nieuwe leren en het opheffen van
      speciaal onderwijs- verkapte bezuinigingen waren.

-     Het woningtekort neemt toe en dus prijsopdrijving voor koop- en huurhuizen, door geplande schaarste bij
      ontwikkelaars en grondpolitiek van de overheid. Een berekening van de NVB -ontwikkelaars en
      bouwbedrijven-: De grondprijs is in tien jaar verviervoudigd. Een vergelijkbaar eengezinshuis van
      € 81.000 in 1992, kostte in 2007 € 285.000, terwijl op basis van de koopkrachtontwikkeling dat een prijs
      van €200.000 zou moeten zijn. Sinds een paar jaar komt daar een plicht bij tot verkoop van oudere
      huurwoningen door de woningcorporaties. En zo zijn jongeren aan huisvesting 50% en meer van hun
      besteedbaar inkomen kwijt.

Maar, Den Haag is gefascineerd door potten met geld en neemt die graag in beslag
geheel in de traditie van kaperkapitein met overheidsvergunning Piet Hein-. In 2002
gebeurde dat net zo met de WAO en WW fondsen. (52 afromen WAO en WW fondsen)

Onder Balkenende III ontsproten er dus plannen om het vermogen van de jaren geleden verzelfstandigde woningcorporaties alsnog in te pikken. Met de invoering van een vennootschapsbelasting en een extra heffing tot € 3500 miljoen ter financiering van wijkverbetering. Maar de corporaties blijven evengoed verplicht woningen te bouwen. Dat is alleen te betalen door de huren verder op te schroeven.

De huidige regering Balkenende IV wil het zo verkregen vermogen besteden aan verbetering, van probleemwijken. Dat wil zeggen sloop Er komen duurdere koopwoningen voor terug. Waar de vorige bewoners moeten blijven, wordt niet geregeld. Daarmee zijn problemen ter plaatse opgelost. Een zeer incorrecte bevolkingspolitiek. Want, zoals zo vaak, wordt het eigenlijke probleem -armoede en maatschappelijke uitsluiting- niet benoemd. Wel het afgeleide probleem -huurachterstand en verloedering- verplaatst, maar dat wordt pas jaren later duidelijk, als de huidige politiek verantwoordelijken daarop niet meer aanspreekbaar zijn.

-     De totstandkoming van gemeentelijke plannen voor de 40 probleembuurten,
      de zogeheten      Vogelaarwijken is op zichzelf weer een voorbeeld voor overhaaste,
      te vaak ondoordachte aanpak. Het ging als volgt:
-     Een mandje haastig verzamelde losse ideeën, om zoveel mogelijk subsidie binnen te
      slepen -de goede initiatieven niet te na gesproken-
            zoals het opknappen van groenstroken en spaarlampen uitdelen als armoedebestrijding
-     geen analyse van de problemen in de wijken en de oorzaken daarvan
            armoede door structureel te laag inkomen ligt voorde hand, daarbij een
            breed gedragen afkeer van de formele maatschappijstructuur
-     een overkoepelende visie ontbreekt
            zo’n visie is politiek ook helemaal niet gewenst, want dat zou maatschappijkritiek
            zijn en zelfkritiek door de gevestigde macht staat gelijk aan zelfondermijning

Zulke overhaaste aanpak komt voort uit de beperkte houdbaarheid van bestuurders. Hun termijn beslaat hooguit 4 jaar, waarvan het laatste jaar nodig is om met resultaten te pronken in de verkiezingscampagne voor de volgende periode. Na een inwerktijd van een halfjaar, blijft er dus maximaal 2½ jaar over om nieuw beleid door te drukken. Vandaar de haast. Deze nadruk op goede sier in de voorbereiding, leidt onherroepelijk tot resultaat dat alleen op papier bestaat. Straks is veel geld uitgegeven, voor cosmetische maatregelen. En de bewoners die het aangaat, zijn verjaagd.

Onder druk van de waan van de dag wordt steeds weer gepleit voor nieuwe maatregelen, zonder de bestaande te kennen en zonder eerst de uitvoering daarvan na te streven. Dit leidt af en toe tot slordige wetgeving en regelgeving, die door rechters beoordeeld moet worden. Waarna reparatie nodig is. Te vaak gewijzigde regelingen, en invoering daarvan op heel korte termijn, leidt niet alleen tot chaos. Ook het vertrouwen in zowel regering, overheid als politiek neemt daarmee af. Want voor gewone mensen is dat allemaal één pot nat.

Het nieuwe zorgstelsel moest overhaast per januari 2006 ingevoerd worden. De belastingdienst moest per die datum de toeslagen voor huursubsidie en zorgtoeslag gaan uitvoeren. Nog zonder afgerond systeemontwerp zijn de eisen daarop al twee keer gewijzigd.
Bovendien liepen er al twee andere grote IT projecten bij de belastingdienst.

Dus gaat er veel mis. Uiteindelijk kostte het nieuwe systeem voor de toeslagen dus geen € 37, maar € 78 miljoen. En moeten aangiften van de eerste twee maanden 2008 worden herhaald.

competentie van politiek bestuur is laag
Het vulgair liberale aanbestedingsdogma is het behalen van de laagste prijs, zonder rekening te houden met kwaliteit. Totaal vergeten dat de overheidsorganisatie -op alle nivo’s- nauwelijks is ingericht om offertes voor grotere projecten professioneel te beoordelen of uit te onderhandelen. Het gevolg is een enorme verspilling van overheidsgeld. Hoewel, wat vergeten? Een geslaagde opzet om bedrijven uit de overheidsruif te laten eten.


kostenoverschrijdingen overheidsprojecten

		begroot	opleverdatum	gerealiseerd

Walrus onderzeeër	1978	ƒ 0,425 mrd	1986	1990	ƒ 0,94 mrd
8 M fregatten	1985	ƒ 0,64 mrd	1995	1995	ƒ 3,36 mrd
Betuwelijn	1992	€ 2,3 mrd	2005	2007	€ 4,7 mrd
HSL zuid	1995	€ 3,4 mrd	2004	2008	€ 9,9 mrd
JSF	1999	ƒ 10 mrd	2020	onbekend	ƒ 14,6 mrd	in 2006
C2000 hulpdiensten	1996	€ 0,45 mrd	2000	2004	€ 0,83 mrd
UWV polisadministratie	2001	€ 0,43 mrd	2005	voortijdig gestopt
salarissysteem Rijksoverheid		€ 0,7 mrd	?	opdracht is teruggegeven

De omvang van projecten worden uit ambtelijke prestigeoverwegingen en ondeskundigheid makkelijk veel te omvangrijk genomen. Irreële deadlines en een wildgroei aan eisen zijn gebruikelijk. Alles moet het nieuwste van het nieuwste zijn en zo experimenteel mogelijk, in plaats van technieken te gebruiken die hun betrouwbaar al hebben bewezen. Zulke toeters en bellen blokkeren het systeem op het zwakste onderdeel.

Dit gebeurt steevast bij IT projecten -groot en klein- vanaf de radarketen voor de Nieuwe Waterweg tot en met het gestopte IT project bij Vrom; de uitvoering van het project Walvis bij de belastingdienst en iedere materieel investering bij de krijgsmacht, bij zowel de nieuwbouw programma’s van marineschepen tot aan de uitrusting van de F16. Bij de geplande opvolger JSF gaat het weer zo.
En dan hebben we het niet meer over de herhaald mislukte paspoorten vernieuwingen, eenzelfde geknoei met de OV chipkaart, de bouw van de Stopera, of twee metrobouw projecten in Amsterdam; het tramtunneltje in Den Haag; of de Oosterscheldekering.
Het treurige is dat persoonlijke verrijking niet direkt aanwijsbaar is, dat onderstreept het bestuurlijk falen alleen maar.

De programma’s zijn nauwelijks te overzien en worden lopende de uitvoering enkele keren herzien. En dat alles voor een zo laag mogelijke prijs? Vergeet het, dat kan niet.
Door verandering van de organisatie gelijk op te laten lopen met een groot project, wordt de verantwoordelijkheid voor ingrijpen in de organisatie afgeschoven op oneigenlijke omstandigheden van buitenaf. Uiteraard resulteert zoveel verandering tegelijkertijd op verschillende nivo’s om ontregeling. Leg dat een snelle topambtenaar of ambitieus politiek bestuurder maar eens uit.

Halfzachte besluiten leiden tot onzinnige projecten:
De hogesnelheidslijn Zuid krijgt zoveel stops dat dit uitrijdspoor van de Franse spoorwegen in Nederland een gewoon treintje is geworden;
De Betuwelijn vanuit de Maasvlakte stopt in Zevenaar, want de aansluiting op het Duitse spoorwegnet ontbreekt nog minstens tien jaar. In het eerste halfjaar vanaf zomer 2007 reden er slechts tien treinen per dag over het traject, inplaats van de voorgespiegelde 80 per uur.

Waarom moeten die containers over het spoor naar het Ruhrgebied, als het over de rivieren al jaren ongesubsidieerd voor minder dan een kwart van die prijs gedaan wordt? Was het niet veel verstandiger om juist daarom railvervoer te ontwikkelen naar bestemmingen die over water niet bereikbaar zijn?
Nee, het ging niet om het nut van de lijn, maar om het afdwingen van de aanleg.

Ambitieuze, incident gedreven, dus weinig doordachte maatregelen hebben het risico dat ze vroeg of laat weer teruggedraaid moeten worden. Die gang van zaken verlaagt de betrouwbaarheid van de overheid. En tasten dus het publiek vertrouwen verder aan. Ook inconsistent beleid met ettelijke uitzonderingen en wijzigingen -door alle reparaties- nodigt uit om de gaten in regelgeving te zoeken. De aangehaalde ontsporingen worden steevast afgedaan als incidenten, inplaats van het structurele patroon erin te onderkennen. De vlucht in formules -zoals parlementair onderzoek- legitimeert daarmee de incompetentie.

Het negeren van de formele maatschappijordening heerst niet alleen bij de grote groepen die zijn buitengesloten en zich hebben afgekeerd van de formele maatschappij. (René Paas, CNV, in nieuwjaars toespraak 2008)
Ook onder degenen die deze maatschappij wel omarmen bestaat grote distantie tot de overheid. Onder juristen, fiscalisten en alle soorten adviseurs bloeien de specialismen in ondermijning van de formele maatschappijordening.
Economisch betekent dit dat het zwarte circuit -geschat € 45 miljard tot € 80 miljard op jaarbasis – alleen maar zal groeien.
Politiek en bestuurlijk betekenen deze twee ontwikkelingen dat de overheid zijn legitimiteit verliest. En overheidsoptreden makkelijk tot politiek explosieve en economisch desastreuze situaties gaat leiden. Daarmee maakt de overheid zich de gevangene van haar eigen onmacht.

een regering heeft geen invloed op de economie
wel op de wetgeving en belastingheffing
daarlangs worden de maatschappelijke verhoudingen gestuurd

De laatste twintig jaar lukt het internationale kapitaalgroepen goed de overheid aan zich dienstbaar te maken. Dat kost de overheid inkomsten, die daarop gemakzuchtig worden weggehaald bij de werkenden, die toch zo makkelijk het land niet verlaten.
Naast belastingvoordeel, gaat het om het regelen van de arbeidsverhoudingen: loonmatiging boven alles.

Het is een naïeve opvatting dat overheidsinkomsten iedereen ten goede komen en daarom niet ter discussie hoeven staan. Belastinginkomsten worden steeds meer gebruikt voor winstsubsidie en voor grootschalige verspilling.
Gevoegd bij de toenemende scheefgroei van inkomens verscherpt dit de politieke tweedeling in de maatschappij.

nog altijd bestaat het geloof dat de overheid als een scheidsrechter boven de maatschappelijke belangen staat.
                        maar zo liggen de verhoudingen niet:
            de overheid is zelf partij in de politiek;
            de overheid volgt de belangen die de macht hebben;
            en die macht ligt overwegend bij kapitaal belangen.

De overheersende oriëntatie op winst leidt tot verarming van de bevolking in Nederland. Zo verdwijnt de koopkracht. Voortgezette loonmatiging leidt uiteindelijk tot kapitaalexport en desinvestering. (6 kapitaalinkomen en investering)
Daarmee wordt Nederland een derde wereldland.

Dat is allemaal onnodig en contraproduktief. Ook voor aandeelhouders. De toekomst van Nederland ligt in strategisch investeren. Vooral in mensen.

Alleen door nu voor hogere cao lonen op te komen, zijn de bestaande politieke verhoudingen zuiverder te stellen. Loonstrijd is het machtsmiddel van de werkenden.