valuta 49

1
Er wordt wel beweerd dat bedrijven liever in lage-lonen-landen produceren dan in Nederland.

Dat is te simpel gezegd:
·         kan alleen bij bulk en massa produktie, die makkelijk en goedkoop is te vervoeren.
·         bij grote investeringen wil een bedrijf wel politieke zekerheid over het eigendom.
·         voor een lage prijs bij grote hoeveelheid is alleen eenvoudige arbeid te krijgen.
·         voor specialismes in de lokale markt, after sales en onderhoud is het onzin.
         (32 concurrentie positie)

In de 70er jaren verdween de grote scheepsbouw uit West Europa naar Zuid Korea, 20 jaar later vandaar weer naar India en China. De fabrieken die Philips destijds in Mexico en Maleisië neerzette, verhuisden na 25 jaar naar China. Reden: in de muntwaarde -valuta- van het voornaamste afzetgebied -$, € of ₤- zijn de muntwaarden van India en China zoveel minder waard dan die van Zuid Korea, Mexico en Maleisië, dat de loonkosten bij verplaatsing van de produktie omlaag gaan met 60% tot 90%. In eerste instantie een enorme kosten besparing voor de ondernemer.
Het levenspeil van de werkende bevolking is in de genoemde landen wel verschillend, maar niet noodzakelijkerwijs slechter. Vooral door het omrekenen van de muntwaarden waarin arbeid gekocht wordt, naar de munt waarin verkocht wordt, wordt de winst behaald.

Sinds 1999 komen de casco’s van de Nederlandse binnenvaart- en zeevloot voornamelijk uit China, Roemenië en Oekraïne. Waarom? Voor hetzelfde bedrag in €uro’s kocht je rond 2000 in China of de Oekraïne 9 tot 12 even goede ijzerwerkers als in Nederland. Dat is niet hun schuld, dat is niet de schuld van Nederlandse ijzerwerkers: het ligt aan de wisselkoers-verhoudingen van de Chinese en de Oekraiense munten ten opzichte van de €uro.

Na verloop van tijd zal een ondernemer merken dat de valuta in die landen duurder worden. En de werkenden daar zijn heus niet gek, ook zij eisen loon naar werken.

2        wisselkoersen
hoeveel guldens kocht je voor 1 US dollar?
              1958    1965    1970    1975    1980    1985     1990
            ƒ 3,77     3,60     3,62     2,53     1,99      3,32     1,82

In Nederland kocht een Amerikaan voor zijn dollar in 1958 nog twee keer zoveel dan in 1980.
Dit is de verklaring waarom tot in de 60er jaren van de vorige eeuw veel bedrijven vanuit de USA in Nederland investeerden. En vanaf de 80er jaren veel minder.

Voor beursgenoteerde middelgrote bedrijven die opgebouwd zijn in Nederland, leek het in de 90er jaren heel aantrekkelijk om te investeren in de USA.
·         omdat ze veel winst hadden gemaakt en nog winstgevender activiteiten zochten,
·         omdat de economische groei van de USA in die jaren iets hoger lag dan in Europa,
·         bovenal omdat iedere dollar winst omgerekend in guldens het dubbele waard was.
Veel van deze bedrijven hebben in 2000 al meer omzet in de USA dan daarbuiten.
Sinds de €uro vanaf eind 2002 in waarde stijgt ten opzichte van de US dollar, worden hun winsten in dollars steeds minder waard in €uro’s. Daarom loopt hun winst terug zolang die in Euro’s wordt afgerekend.

Numico, Wessanen, Ahold, Asml, Getronics, Buhrmann, VNU, Aegon, Reed Elsevier, Hagemeyer, Wolters Kluwer, ABNAmro, ING, Rabo/Robeco, Fortis , Heineken, Unilever, Philips, Akzo Nobel.

Uitgerekend deze bedrijven prediken bijvoorbeeld in 2006 loonmatiging in Nederland.
Terwijl hun probleem het eigen investeringsbeleid is. Hun afnemende winst heeft niets te maken met het loonnivo in Nederland, maar met de zich wijzigende wisselkoersverhouding van $ naar €.

Aan wisselkoersen zit ook een politiek-economische kant. Ruim een halve eeuw is de USdollar de belangrijkste valuta geweest in de wereldhandel. Dominanter dan het pond sterling dat ooit geweest is. Vele grondstoffen worden nog altijd wereldwijd in dollars verrekend, zoals olie.

Ingrijpender is dat vele landen hun eigen munt hebben gekoppeld aan de USdollar. Niet alleen derde-wereldlanden hebben dat in het verleden gedaan, zij het vaak onder politiek-militaire dwang. De USdollar werd dè reserve munt in de wereld. Zowel voor de westerse landen, evenzo voor bijvoorbeeld Vietnam, Brazilië en China. Ook voor de olieproducerende landen in het Midden Oosten, voorzover die onder Amerikaanse invloed staan. Daarmee hebben deze landen zich afhankelijk gemaakt van het monetair beleid van de USA, dat alleen uitgaat van de Amerikaanse economie. Dus als het regent in New York, loopt men in Riyad met een paraplu.

Vanuit Arabische landen en China is veel geëxporteerd. Verrekend in USdollars veel meer dan dat er uit de USA wordt geïmporteerd. Daardoor ontstond in deze landen een reusachtig overschot aan USdollars. Als meest veilige belegging van zulke inkomsten gelden staatsleningen. Vanuit de landen die hun munt gekoppeld hebben aan de USdollar, werd daardoor veel in USdollars behaalde winst belegd in staatsleningen van de USA.

De staatsschuld van de USA -dus de Amerikaanse overbesteding- is betaald door de buitenlandse investeerders in staatsleningen van de USA. En zo zijn Chinese beleggingsmaatschappijen al jaren de grootste schuldeisers van de USA overheid.

Het tekort op de handelsbalans, plus de sinds 2006 negatieve kapitaalopbrengsten balans van de USA beliep in november 2007 rond de $ 700.000 tot $ 800.000 miljoen.
Dat betekent dat er dagelijks $ 2.100 miljoen in de Amerikaanse economie gepompt wordt om die draaiende te houden. Een duidelijk geval van Amerikaanse overbesteding.
De oorlogen en binnenlandse belastingverlagingen hebben de Amerikaanse schatkist veel geld gekost. Het begrotingstekort ligt op ongeveer 6% van het bbp per jaar.
-ter vergelijking: in de EU is maximaal 3% toegestaan-
De staatsschuld van de USA lag eind 2007 boven de $ 9.000.000 miljoen. Arabische en Aziatische financiële instellingen hebben die staatsschuld opgekocht. In 2006 was er een vermoeden dat zo’n 20% van deze schuld in China werd beheerd.

De waardevermindering van staatsschuld in USdollars is de reden dat na 2000 beleggingen vanuit de Arabische olielanden meer gespreid werden naar andere beleggingen en naar andere streken dan het dollar gebied. (56 grondstoffenprijzen) Kuweitse investeerders begonnen daar al 20 jaar eerder aan. Kuweit was in 2007 ook het eerste Arabische land dat de koppeling aan de USdollar verbrak.

Tekenend is ook dat Arabische en Aziatische staatsfondsen alleen al in het laatste kwartaal van 2007 meer dan $100.000 miljoen hebben belegd in grote, gerenommeerde westerse banken. Die banken hadden beleggingsfouten gemaakt met onvoldoend gedekte Amerikaanse hypotheken en stuntwerk geleverd door dit buiten hun balans om te financieren met kort kapitaal. Er volgden grote verliezen toen de rente steeg en de financiering niet meer was rond te krijgen. Toen die banken in eerste instantie van de ondergang gered werden door deelnemingen vanuit de opkomende economieën, voerden eerdere aandeelhouders de propaganda dat deze nieuwe investeerders onbetrouwbaar zijn en ze eisten overheidsmaatregelen tegen de nieuwe rivalen. (55 Hollands Glorie)

Na het instorten van de IT hype kalfde de economische macht van de USdollar verder af en verschoof die naar de zogeheten opkomende economieën: China, India, Brazilië en Rusland. Ook de rol van de USdollar als reserve valuta in de wereld nam af. Eind 2007 lag de verhouding op 67% voor de $, 23% voor de €.
DIt betekent dat de rest van de wereld minder geneigd is de tekorten van de USA nog langer te financieren. (JE Stiglitz, ex chef econoom Wereldbank)

conclusie:
Het mondiale reserve valutasysteem wijzigt zich snel en daarmee verschuiven de politieke machtsverhoudingen tussen staten en de politieke invloedssferen in de wereld.

4 valutahandel
Het is een oude truc om geld te verdienen door de ene muntsoort om te wisselen voor een andere. De bedoeling is dat die tweede munt in waarde stijgt ten opzichte van de eerste, zodat bij terugwisselen winst wordt gemaakt. Alle multinationals en banken doen dagelijks aan deze handel. In 2007 ging er zo dagelijks $ 3.200.000 mln aan valuta transacties om. De valutaverschillen per dag zijn miniem, zodat alleen wat valt te verdienen door met zeer grote bedragen te schuiven. Zodra er verkeerd gegokt is, is de schade dus ook heel groot. Verschillende banken en MNO’s zijn daarmee in de problemen gekomen.

Een variatie hierop is de carry trade. In het begin van deze eeuw was het voordelig om Japanse Yens te lenen. Door de in Japan heersende deflatie was de rente op zo’n lening hooguit ½%. Vervolgens werd er gewisseld in een valuta met hoge rente, zoals de Australische dollar destijds: tegen de 10%. Zelfs bij kleine bedragen was deze handel door het renteverschil na aftrek van bankkosten nog lucratief. Met de uitgebroken vertrouwenskrisis in 2007 is deze beleggingsvorm toen tijdelijk verdwenen, maar halverwege 2008 weer opgekomen.

Valutahandel op grote schaal gaat makkelijk over in politieke manipulatie. George Soros speculeerde destijds met zijn in Curacao gevestigde Quatum Fund het Britse pond uit de Europese muntunie EMU. Zo is het Britse ₤ nooit opgegaan in de €. Beleggers moeten op een bepaald moment tientallen miljarden in dat Quantum Fund gestopt hebben. Aan de devaluatie in september 1992 van het pond sterling verdiende Soros persoonlijk $ 1.100 miljoen.

Volgens bestuurders van Aziatische banken is dezelfde Soros met een vergelijkbare speculatieve handel een van de aanstichters geweest van de Aziëcrisis in 1997, met als doel het beleid van de Asean te beïnvloeden.