terug naar: economie en loon, een handleiding of naar inhoud

cao en avv                                                                                                                57

collectieve arbeidsovereenkomst
algemeen verbindend verklaring

avv

Sinds 1927 wordt ongeveer eens per jaar of twee jaar op ieder bedrijf of in iedere bedrijfstak opnieuw over de cao-lonen onderhandeld. De inhoudelijke onderhandelingen worden voornamelijk door de Algemene Nederlandse Werkgevers Vereniging (ANWV) namens de bedrijven gevoerd met vakbonden die zijn aangesloten bij de 3 erkende vakcentrales.

Sinds 1937 geeft het ministerie van Sociale Zaken voor de zo afgesloten cao’s in veel
           gevallen een Algemeen Verbindend Verklaring (AVV) af. In ieder geval zodra meer
           dan 60% van de werkenden in de bedrijfstak daar al onder valt.
Dat betekent dat alle bedrijven in die bedrijfstak dan die cao moeten volgen.
En dat zij verplicht moeten afdragen aan cao-fondsen, waaruit secundaire
           arbeidsvoorwaarden -dus alles buiten de lonen- betaald wordt.
Daaronder een bedrag per cao-afhankelijke aan de bonden die de cao ondertekend hebben.
           Dat laatste is het zogenoemde vakbondstientje.
(43 vakbondstientje)
De cao-fondsen zijn een restant van een corporatistisch staatsbestel , van in en vlak na de
           oorlog, met haar  ‘publiekrechtelijke bedrijfstak organisatie’ PBO, die overigens nog
           voluit bestaat in de niet-monopolistische bedrijfstakken land- en tuinbouw en de
           kottervisserij.

Voordelen voor bedrijven bij het cao stelsel:
·        De loonkostenstructuur voor alle personeel onder het management nivo wordt in een
      keer vastgesteld en ligt voor langere tijd vast. (24 werkgevers en centraal akkoord)

·        Na avv verklaring van een bedrijfstak cao hoeft door ondernemers niet gevreesd te
      worden dat concurrerende bedrijven kunnen onderbieden door lager loon te betalen,
      doen  ze het toch, dan zijn er dwangmiddelen om ze tot de orde te roepen.
·        
Maar sommige bedrijven spannen een opschortend beroep aan. En zo was de cao in
      de bouw tussen 2000 en 2008 maar gedurende 1˝ jaar verbindend  verklaard. En in 
      2008 zijn bijvoorbeeld de cao’s in de schoonmaak en thuiszorg alweer niet verbindend.
·        De hoogte van de jaarlijkse cao eis van de bonden  wordt voor de bedrijven in toom
      gehouden met politieke druk,  propaganda en een valse voorstelling van zaken door de
      ondernemersorganisaties.
(40 loonmatigen als verslaving)

conclusie:
In deze structuur zijn cao lonen een middel om de loonkosten te drukken

Voordeel voor personeel bij het cao stelsel:
·         De cao betaling, ook al is die teruggebracht tot een minimum-vangnet, is juridisch
      afdwingbaar.
Pas op: bijvoorbeeld ondernemers in de bedrijfstakken tuinbouw en schoonmaak zijn berucht als collectieve ontduikers van cao verplichtingen. En er worden meer trucs toegepast om op arbeidsvoorwaarden te concurreren. (59 concurrentie op arbeidsvoorwaarden)


EU en cao

Mag binnen de Europese Unie de cao ontdoken worden?
Natuurlijk.
Ook bij overheidsaanbesteding?
Ja.
In april 2008 heeft het Europese Hof zo beslist.
Zolang een nationale bedrijfstak cao niet algemeen verbindend is verklaard, kan dat.
             Zo’n avv verklaring moet komen van de minister van Sociale Zaken.
Dus ondernemers uit andere EU landen mogen in Nederland buitenlands EU personeel betalen naar de cao van hun eigen land. Als ondergrens geldt het minimumloon in Nederland. En dat ligt minstens 20% onder de laagste cao schalen.
             Opeenvolgende ministers van Sociale Zaken zoeken al vaker voorwendsels om
             sectorbrede algemeen verbindend verklaringen te  weigeren. Daarin worden ze
             gesteund door VNO-NCW en alle kiesverenigingen die ondernemersbelang voorop
             hebben staan.
AWVN vindt de uitspraak van het Hof uiteraard prachtig, want in Duitsland worden zo bijvoorbeeld mensen uit Bulgarijë voor nog geen 50% van een Duitse cao aan het werk gezet.

Ook de Nederlandse regering heeft boter op het hoofd. Bij overheidsopdrachten heeft de overheid zich verplicht in het contract op te nemen dat alle werkenden naar de Nederlandse cao moeten worden betaald. Het FNV stelt begin september 2008 dat al in1957 dit zogeheten ILO Verdrag 94 is geratificeerd, maar nog steeds niet goed in een wet is verankerd. En dus worden bij overheidsaanbestedingen de buitenlandse werkenden doodleuk al een halve eeuw naar het minimumloon betaald, ondanks deze ratificatie.


     
Om de arbeidsvoorwaarden op peil te houden, heeft het voor de vakbonden en hun
      leden dus wel degelijk zin om het minimumloon, de cao en de avv te verdedigen.
      Maak daar dan ook werk van.

 

Ga door naar (44 afgesloten cao’s)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          sept-08
 

geleide loonpolitiek

Na 1945 werden de werkenden in het gareel gehouden met een door de regering geleide loonpolitiek. Ten behoeve van de wederopbouw werd er gezegd. In feite op door de bedrijven gedicteerde voorwaarden.
Begin 60er jaren, na de liquidatie van de niet-erkende vakbond EVC werd de zogeheten vrije loonpolitiek ingevoerd. Bedrijven kregen meer ruimte tot het ontwikkelen van een eigen loonbeleid. Tussen erkende centrales en hun bonden komt wrijving over bevoegdheden. Werkgevers eisen in de SER een loonstop.
Begin 80er jaren grijpt de regering als werkgever in bij de ambtenaren-cao en voert loonsverlagingen door. In november 1982 sluiten Kok voor FNV en Van Veen namens VNO het Akkoord van Wassenaar: vanaf dat moment is er weer sprake van een centraal overeengekomen loonmatiging.


                       vrije loonpolitiek?
           sinds 1982 heerst er een centraal geleide loonmatiging.
           sinds 1982 wordt de cao-afhankelijken systematisch tekort gedaan,
                       ook tijdens 4 jaar hoogconjunctuur van 1997 tot 2001,
                      
weer bij de hoogconjunctuur na 2006
 

Werkgevers roepen in 2000 de regering op om strengere loonmaatregelen te nemen.
(30 kosten van arbeid en kapitaal)  Want de regering heeft een rol als collega-werkgever čn als manipulator van de arbeidsmarkt  čn als degeen die ogenschijnlijk ‘concurrentie vrije’ cijfers openbaart. In september 2001 werden zelfs de terreurakties in de VS misbruikt om de regering oorlogsdreiging en economische recessie te laten verkondigen.  (26 misbruik 1)
In 2003 werd stevig met economische voorspellingen gemanipuleerd om het vastleggen van loonsverhogingen te saboteren. (29 voorspelling of volksverlakkerij)

 ga door naar (43 vakbondstientje)                                                                                              jan-05