kleine logo
aanval op de AOW48-10

Een nieuwe regering, een nieuw plan.
De regering wil het recht op AOW naar een hogere leeftijd verschuiven.
Òf, hoe dan ook korten op de AOW.
Omdat de AOW onbetaalbaar is, zegt ze.

een leugen
Want van 2019 naar 2026 gingen de uitkeringen van €56.000 miljoen naar bijna € 70.000 miljoen in 2026. Zeker, een aanzienlijke toename met 25%.
Jawel, maar dat blijft ver achter bij de groei van 39% van de Nederlandse economie en 38% voor de gemaakte winsten in diezelfde periode.
Het bedrag aan uitkeringen voor de volksverzekering AOW op de totale economie is dus kleiner geworden en daarmee goedkoper en best draagbaar.

conclusie:
de AOW is heel goed betaalbaar

Als de politieke wil er maar is. Dus, wat er werkelijk aan de hand is:
VVD, CDA en D66 vinden het overbodig om
          niet productieve ouderen een menswaardig leven gunnen

Mensen met beroepen die slecht betaald worden en dus geen of weinig aanvullend pensioen hebben opgebouwd en ook nog eens korter te leven hebben, zijn na pensionering helemaal afhankelijk van die AOW. Bezuinigingen op de AOW treffen daarmee vooral de mensen in ondergewaardeerde beroepen. Precies de mensen waarvoor AOW als volksverzekering is ingevoerd.

grafiek: 48.-10.img.01.gif    grafiek: 48.-10.img.02.gif

Mensen met bovenmodale inkomens die vaak een redelijk aanvullend pensioen hebben, of zelfs ook nog een pensioenverzekering, betalen over slechts een deel van hun inkomen AOW premie.
Maar kunnen wel tot 20 jaar langer gebruikmaken van de AOW, vergeleken met mensen met de laagste inkomens.

De onderhandelaars van D66 en CDA hebben zich bij de regeringsformatie
in 2025 laten inpakken door de bedrijfslobby’s. In die wereld van AWVN
en VNO zijn mensen er om hun inzet te gebruiken en daar winst op te behalen.
Daardoor heeft werkvolk dat niet meer bruikbaar is, ook geen bestaansrecht.

De technocratische boekhouders mentaliteit, zonder maatschappelijke
oriëntatie bij de ambtelijke werkgroep begrotingsruimte versterkt deze
opvatting. (51. macht)
In zulke economische benaderingen worden uitkeringen en toeslagen afgedaan als schadepost.

De regering Jetten neemt die ideologie over en zet dus in op zware
bezuinigingen op sociale voorzieningen.
Vandaar de nieuwe aanval op uitkeringen en volksverzekeringen

ontstaan AOW
Het ouderdomspensioen is geen gift, maar een door vakbondsstrijd bevochten arbeidsvoorwaarde. Een volksverzekering bedoeld om ouderen nog een paar jaar zelfstandig te laten leven na een werkzaam leven. Niet meer hoeven bedelen, of sappelen met losse klusjes, van de laatste spaarcenten of afhankelijk moeten zijn van steun van de kinderen, kerk of weldoeners.
Vanaf 1957 is de volksverzekering AOW ingegaan, waarbij de werkenden betalen voor de uitkeringen aan degenen die al gepensioneerd zijn. In andere Europese landen wordt dit systeem het staatspensioen genoemd.

 
Een heel andere regeling is het aanvullend pensioen. Dit is een regeling op basis van uitgesteld loon.
Daarbij leggen werkenden een deel van hun loon in bij een pensioenfonds.
Na pensionering wordt uit dat opgespaard en belegd vermogen een uitkering ontvangen. (48-8. pensioenroof)

De pensioenuitkering vanuit zo’n pensioenfonds is een aanvulling op de uitkering van de volksverzekering AOW.

vergrijzing
Laat je niet misleiden door jammerverhalen over vergrijzing. Al zestig jaar was te voorzien dat er een stoot AOW gerechtigden aankomt bij pensionering van de babyboomers. Maar toch is de AOW premie steeds te laag vastgesteld om de loonkosten zo laag mogelijk te houden voor de bedrijven en de overheid als werkgevers. Dit was wanbeleid van beslissers, want niet gericht op het in stand houden van de volksverzekering, maar op gewin op de korte termijn.

Door de premies voor volksverzekeringen zoals de AOW een paar procent
te laag vast te stellen, daalden de loonkosten van werkgevers navenant.
In feite betekent dat subsidie op hun winsten, betaald door het personeel.

Het doortrapte hiervan is dat werkenden deze diefstal niet direct merken,
omdat het geen invloed heeft op hun koopkracht, zolang ze nog werk hebben.
Pas na het werkzame leven merken ze dat ze zijn opgelicht.

oneigenlijk gebruik
De overheid misbruikte de AOW pot om daaruit belasting- en premievrijstellingen, en andere oneigenlijke zaken te financieren. Hierdoor worden in 2026 de AOW uitkeringen voor ruim de helft uit de algemene belastinginkomsten betaald.

Iedereen die werk had betaalde tot 1988 een AOW premie van 17,9% tot maximaal 2,6x het minimumloon. In 1988 werd dat maximum verlaagd naar 1,7x. Tot 2001 bleven de uitgaven voor de AOW min of meer in evenwicht met de premie inning.

In 2001 werden extra belastingvrijstellingen voor vermogenden doorgevoerd, waarvoor geen dekking binnen de rijksbegroting was gevonden. Compensatie kwam uit de binnenkomende premies voor de volksverzekeringen AOW en AWBZ.
Maar de premieheffing werd beperkt tot de laagste belastingschijf.

Sommige bedrijfstakken kregen vrijstelling van AOW premie betaling. Zoals de zeevaart, terwijl zeevarenden het recht op AOW behielden. Hetzelfde geldt voor de ruim één miljoen zzp’ers. Een uitvloeisel van de ideologische verheerlijking van ondernemerschap.

Daar weer overheen werden de heffingskorting en arbeidskorting in gevoerd, dat verlaagde nog eens het bedrag waarover de premie volksverzekeringen wordt geheven. Zo kwam er steeds minder binnen om daaruit de AOW uit te financieren

grafiek: 48.-10.img.03.gif

fiscalisering
Het leeg laten lopen van de AOW premiepot was een bewust overheidsbeleid. In plaats van de volksverzekering die het oorspronkelijk was, wordt het ouderdomspensioen nu betaald uit een gemengd belasting- en premiestelsel.
Dat komt niet onverwacht. Het beleid om de AOW op den duur geheel uit de belasting te gaan betalen wordt al een kwart eeuw gevolgd. Heel geleidelijk doorgevoerd zodat dit proces tussen 2045 en 2050 voltooid kan zijn. Opdat -zoals nu al gebeurt- de AOW uitkering als een belastingpost behandeld gaat worden en niet meer als volksverzekering. (52. plundering volksverzekeringen)

conclusie:
volksverzekering AOW is door wanbeleid in gevaar


3 werkenden op 1 AOW’er
Er wordt wel eens het sommetje opgelepeld dat de verhouding van werkenden op het aantal gepensioneerden verslechtert van 4 op 1 in 2010 naar 3 op 1 straks.
Dit is een valse vergelijking, want bedrijven trekken steeds meer personeel uit andere landen aan. Die werkenden komen niet voor in het sommetje. Dat daarmee weinig AOW premie binnenkomt, ligt alweer aan vrijstellingen en de slechte detacheringscondities, ver onder de cao. (68-1. uitbuiting arbeidsmigranten)

aanvallen op de AOW
Om de AOW uitkering te verlagen is de ouderdomsuitkering in 1981 ontkoppeld van de vooruitgang in de cao lonen. Daarmee werd het ouderdomspensioen tot aan 2007 met ruim 15% achteruit gezet op de lonen.
Zo is er wel vaker gerommeld om de kosten van de AOW te beperken. bijvoorbeeld met een korting voor AOW’ers met een jongere partner in 2011.

In de Sociaal Economische Raad SER laaide in 2006 de ruzie op over de AOW en de verschuldigde premie voor de volksverzekering. De bonden stonden hier tegenover bedrijven en kroonleden, die hogere productiviteit door langer doorwerken verlangden, en daarom een hogere AOW leeftijd eisten. (04-1. productiviteit)
Tegelijkertijd liepen er ook andere pensioen ’discussies’. Zoals over een vaste en lagere pensioenpremie voor het aanvullend pensioen voor de bedrijven en overheid en over het afromen van pensioenvermogens bij die fondsen. Allemaal bedoeld om de loonkosten te verlagen. (48-3. pensioenroof) (bulletin V. loonmatiging)

Tamelijk onverwacht sloot de vakbondsleiding een sociaal akkoord in 2010 en verkwanselde daarbij de AOW leeftijd van 65 naar 67 jaar.
(47. stilzwijgend sociaal akkoord 2010)      (24-2. werkgevers en centraal akkoord)
Binnen de FNV bonden leidde dit tot opstand. (bulletin XXXIII. democratische vakbeweging)

In 2019 liet de nieuwe bondsleiding zich alsnog met vage toezeggingen overhalen tot een akkoord waarmee de aanvullende pensioenen afhankelijk worden van de financiële markten. Murw gepraat met onnavolgbare verzekeringswijsheden en zaken die niets met pensioen te maken hadden. (47-1. sociaal akkoord)

De door de overheid open gelaten toezeggingen zijn 7 jaar later nog steeds niet nagekomen. Geen vroegpensioen regeling voor zwaar werk. Geen arbeidsongeschiktheid verzekering voor zzp’ers. Ook de afspraak dat per jaar hogere levensverwachting de AOW met leeftijd met 8 maanden omhoog gaat, blijkt nu toch niets waard te zijn.
Slechte onderhandelaars hebben de AOW leeftijd in Nederland laten oplopen tot het hoogste niveau binnen Europa. (bulletin LXII. pensioen akkoord)

grafiek: 48.-10.img.04.gif

conclusie:
het financieringsprobleem van de AOW
          komt niet door vergrijzing,
          de premie inkomsten zijn misbruikt

de overheid heeft met het AOW fonds gesjoemeld
            door met premievrijstellingen te strooien

            om de loonkosten te verlagen, dus winsten te verhogen
            om gaten in de staatsbegroting te dichten,
            om belasting voordeel voor hogere inkomens te bekostigen

bezuinigen
Het minderheidskabinet Jetten wil de oorlogsuitgaven verdubbelen om Ukraine nog langer oorlog te laten voeren tegen Rusland. Daarvoor eist de regering zware bezuinigingen op sociale voorzieningen, waaronder de volksverzekering AOW.
(bulletin LXXXII. stop de wapenwedloop) (69. angst aanjagen)

Tegelijkertijd stuurt de bedrijvenlobby VNO aan op een centraal akkoord met regering en vakbonden. Zo ook de PvdA oppositie in het parlement. (43-3. FNV gemuilkorfd)
Dit betekent dat er onderhandelingen gaan komen waarin allerlei zaken met elkaar uitgeruild of verbonden worden.

De aanval op de volksverzekering AOW door de regring Jetten was
te verwachten nadat in 2026 de eerste pensioenfondsen overgingen
naar een nieuwe stelsel.
AOW beknotten is de volgende stap om van de kosten voor niet
exploitabele mensen af te komen.

productiviteit verhoging
De vakbonden is verteld dat verhoging van de AOW leeftijd in de ijskast is gezet.
Dat is misleiding om tijd te kopen. Deze aanval op de AOW heeft een dubbele bodem.
De aanvallen van de regering Jetten op de AOW, WW en WIA zijn aan elkaar gekoppeld.
De constructie is dat wie vóór pensionering uitvalt, straks geen vangnet meer heeft. Zodat èn langer doorwerken èn met meer mensen wordt afgedwongen. Trouwens, bezuinigen op de AOW uitgaven kan ook op heel andere manieren. Verderop in dit stuk komen al langer rondzingende ingrepen op de AOW aan bod, die straks gebruikt gaan worden als wisselgeld.

De eerste aankondiging was weliswaar verhogen van de AOW leeftijd, maar eigenlijk gaat het daar niet om. Het doel daarachter van de regering is dat de participatiegraad omhoog moet door daar dwang op te zetten. Dus zonder beter loon te bieden, maar door de sociale voorzieningen te slopen, zodat meer mensen uit armoede wel moeten doorwerken.
De bedrijvenlobby’s eisen dit opdat daarmee de productiviteit van hun bedrijven omhoog zal gaan en daarmee ook het verdienvermogen van hun geldschieters.
(04-1. productiviteit)

Parlementaire oppositie en vakbondsleiding keerden zich al fel tegen verhoging van de AOW leeftijd. Maar dat is niet genoeg. Het blokkeren van de verhoging van de AOW leeftijd heeft alleen propagandistische betekenis.
Maar al te vaak is vertoond dat er na enig gesputter de voor links versleten oppositie en de vakbeweging zich toch laat overhalen tot een akkoord. Bij een slechts lichte afzwakking. Of een iets andere maatregel met eenzelfde uitwerking.

De inzet van Jetten en zijn kornuiten is en blijft de sociale voorzieningen te slopen.
Zodat de mensen uit armoede wel meer en langer moeten doorwerken.
(bulletin LXXXIII. verdedig de AOW)

gesleutel aan de AOW is bedoeld om ouderen te verarmen
          en daarmee meer mensen tot langer doorwerken te dwingen
          de slechtst betaalden onder ons worden het hardst gepakt

Juich niet te vroeg dat de hogere AOW leeftijd in de ijskast is gezet. Er liggen allang andere plannen klaar om de AOW af te breken. Die komen straks op tafel.

      1. hogere AOW leeftijd
Met dat de AOW leeftijd later ingaat, zou een 21 jarigen van nu mogelijk pas op het 71e jaar recht op AOW krijgen. Zo lang wordt er echt niet langer doorgewerkt. In de praktijk houdt men nu al veel eerder op met werken.

grafiek: 48.-10.img.05.gif

Ophouden met werken gebeurt echter slechts zelden vrijwillig, maar komt door slecht personeelsbeleid, ontslag, reorganisatie, afloop van het contract, of ziekte. Iemand die zonder werk komt te zitten, komt na het 55e jaar vaak maar moeilijk aan de bak.
Verhogen van de AOW leeftijd betekent daardoor voor velen dat ze voor langere tijd in een pensioengat vallen. Langer zonder inkomen komen te zitten tot aan de AOW leeftijd. Dat is inleveren op koopkracht, dus verarming. Op zich nadelig voor de binnenlandse economie.

Nemen ouderen toch ander werk aan -als aanvulling op interen op het spaargeld- dan is dat meestal voor een lager loon en onder het niveau van hun kunnen. Want met de werkplicht in de bijstand is het zelfs voor banen onder het minimumloon al dringen geworden. (61. iedereen aan het werk, een race naar het bestaansminimum)

grafiek: 48.-10.img.06.gif

“mensen moeten aan het werk”
Verhogen van de AOW leeftijd jaagt de uitgaven aan arbeidsongeschiktheid uitkeringen en bijstand op. Want menselijke inzet is niet eindeloos op te rekken tot 45 tot 50 jaar doorwerken. De oplopende werkdruk veroorzaakt immers nog meer dolgedraaid en afgedankt personeel.

Voor de rijksbegroting levert verhogen van de AOW leeftijd dus waarschijnlijk niet veel op, omdat de uitgaven verschuiven naar een andere uitkering. Tenzij, die uitkeringen ook worden verlaagd. En ja, zowaar, dat is precies het plan. Ook in te gaan grijpen bij de WW en WIA.
Dit maakt duidelijk dat het eigenlijke doel van de regering is om de arbeidsparticipatie op te voeren. In navolging van de bedrijvenlobby die predikt dat er meer mensen aan het werk moeten omdat daarmee de productiviteit van hun bedrijven omhoog gaat. (04-1. productiviteit)

      2. ontkoppelen
Al vaker is geopperd de AOW uitkering los te koppelen van de berekening voor het netto minimumloon om de AOW uitkering te verlagen. Want, zo wordt beweerd, de uitkering is veel te royaal, ouderen hebben niet zoveel nodig, ze houden zelfs geld over.
Misschien geldt dat voor de goed betaalden en vermogenden. Maar zeker niet voor wie van alleen de AOW uitkering moet rondkomen. Juist deze ouderen die al een lagere levensverwachting hebben, worden zo gedwongen een bijbaan te nemen en tot een hogere leeftijd door te werken.

De hoogte van de AOW uitkering voor alleenstaanden
staat in 2026 op ongeveer 70% van het netto
minimumloon WML.

     3. individualisering
Voor het berekenen van de AOW uitkering kent de uitvoerder SVB 21 verschillende leefvormen en er wonen ook nog AOW’ers in het buitenland. Ingewikkeld allemaal.
Daarom zou het efficienter zijn om iedere AOW’er hetzelfde bedrag uit te keren. Geen gedoe meer met verschillende kortingen voor andere, modernere vormen van samenwonen dan de traditionele. Een valse verpakking voor een bezuiniging.
Want de technocraten die deze individualisering proberen door te drukken doen dat niet om AOW’ers tegemoet te komen, maar om veronderstelde fraude te bestrijden.
Zij stellen dat van de totale AOW uitgaven 25% onterecht uitgekeerd wordt. Dat moet rechtvaardigen de individuele AOW uitkering met zo'n zelfde percentage te korten.

Het is een bekende truc om bezuinigingen te verpakken als modernisering of vernieuwing. Zo is het ook al eens gedaan met herstructureringen in het onderwijs en de decentralisatie van taken naar lagere overheden.

     4. AOW uitkering belasten
Al jaren geleden is een ambtelijk plan gepresenteerd om belasting te gaan heffen over de AOW uitkering. In de cijfers uit 2014 had de overheid toen bij onmiddellijke invoering € 9.000 miljoen per jaar kunnen terugploegen. Verblind door zo’n cijfer blijven ambtelijke en technocratische bezuinigers hier op azen. Dit moet een verlaging van de AOW uitgaven opleveren tot aan 20%.

     5. AOW na 45 jaar werken
Er zijn wel eens voorstellen gelanceerd om de AOW na 45 jaar werken te laten ingaan, inplaats van op een vaste leeftijd. Dat klinkt leuk, maar is ondoordacht, want onuitvoerbaar.

Allereerst omdat er in Nederland geen administratie bestaat van het werkverleden per persoon. Buiten dat, moet het dan gaan om 40 uur per week, voor het hele werkzame leven? Hoe beoordeel je deeltijdwerk, de periodes van werkloosheid en ziekte, of onderbreking door persoonlijke omstandigheden of ga je die verrekenen?
Dan komen velen nooit aan een volle uitkering toe.

conclusie:
regering Jetten sloopt de bestaanszekerheid
          om af te dwingen dat meer mensen meer uren gaan en blijven werken
          zodat vermogenden hun bezit nog sneller gaan vermeerderen


mei 2026

gebruikte gegevens zijn afkomstig uit algemeen betrouwbaar geachte bronnen zoals:
CPB, CBS, Eurostat, DNB, Het Financieele Dagblad, persberichten van FNV, CNV en VCP, VNO, AWVN, Min SZW
1 mei komitee logo